Sure İsrâ — Ayet 62

Kelime Anlamları:

• أَرَأَيْتَكَ: "Bana haber ver, söyle bakalım" anlamında bir ifade olup, şaşkınlık ve itiraz bildirir.
• كَرَّمْتَ: Üstün kıldın, şereflendirdin, değer verdin.
• لَأَحْتَنِكَنَّ: Kökünü kazıyacağım, tamamıyla kendime çekip saptıracağım, istila edeceğim.
• ذُرِّيَّتَهُ: Onun soyu, nesli, çocukları.
• إِلَّا قَلِيلًا: Az bir kısmı hariç.

Tefsir:

Bu ayet-i kerimede, İblis'in Allah'a karşı ne kadar cüretkâr ve haddini bilmez bir tavır içinde olduğu gözler önüne serilmektedir. Cenab-ı Hak, Hz. Âdem'i (a.s.) yaratıp meleklere ona secde etmelerini emrettiğinde, İblis bu emre itaat etmemiş, kibirlenerek Âdem'in kendisinden üstün tutulmasını hazmedememişti. İşte bu ayette, onun o küstahça itirazı ve azgınlığı anlatılmaktadır.

İblis, Rabbine hitaben şöyle demiştir: "Bana haber ver! Senin, şu yarattığın Âdem'i bana karşı üstün kılıp şereflendirmenin sebebi nedir? Ben ateşten yaratıldım, o ise topraktan! Ben ondan daha üstünüm." Ardından da korkunç bir tehdit savurmuştur: "Eğer beni kıyamet gününe kadar yaşatırsan, andolsun ki onun soyunu, neslini -az bir kısmı hariç- mutlaka kendi hâkimiyetim altına alacağım, onları doğru yoldan saptırıp köklerini kazıyacağım."

İblis'in bu sözleri, onun ne kadar azgın ve inatçı olduğunu gösterdiği gibi, insanoğluna karşı beslediği derin düşmanlığı da ortaya koymaktadır. O, Hz. Âdem'in secde edilmesine tahammül edemediği için, onun soyunu da kendisiyle birlikte helake sürüklemek istemektedir. Ancak burada bir istisna vardır: Allah'ın koruması altındaki ihlaslı kullar. İblis, "az bir kısmı hariç" diyerek, Allah'ın samimi kullarının kendi tuzağına düşmeyeceğini itiraf etmektedir.

Bu ayet, bizlere çok önemli bir hakikati öğretmektedir: Şeytan, insanoğlunun apaçık düşmanıdır ve onu saptırmak için elinden geleni yapacaktır. Ancak Allah'a samimiyetle bağlanan, O'nun emirlerine sımsıkı sarılan kullar, şeytanın hilesinden korunacaktır. Rabbimiz, İblis'in bu tehdidine karşılık olarak sonraki ayetlerde şöyle buyuracaktır: "Şüphesiz ki benim (ihlaslı) kullarım üzerinde senin hiçbir hâkimiyetin yoktur." (İsrâ, 65)

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize, şeytanın tuzaklarına karşı uyanık olmamızı ve Allah'a sığınmamızı öğütlemektedir. Şeytan ne kadar azgın olursa olsun, Allah'ın koruması altındaki müminlere asla zarar veremez. Önemli olan, kalbimizi ihlasla Allah'a bağlamak, O'nun kitabına ve Resulü'nün sünnetine sımsıkı sarılmaktır. Unutmayalım ki şeytanın hilesi zayıftır; asıl güç ve kuvvet, her şeye galip gelen Allah'a aittir. Rabbimiz, bizleri şeytanın şerrinden korusun ve ihlaslı kullarından eylesin.