Sura Al-Bakara — Werset 173

Znaczenie słów:

• Al-Maytah (الميتة) – zwierzę, które padło bez dokonania rytualnego uboju zgodnie z prawem islamskim.
• Ad-Dam (الدم) – krew wylana (płynąca), która wypływa z ciała zwierzęcia.
• Lahm al-Khinzir (لحم الخنزير) – mięso świni, a także wszystkie jej części.
• Ma uhilla bihi li-ghayrillah (ما أهل به لغير الله) – zwierzę, nad którym przy uboju wypowiedziano imię kogoś innego niż Allah (np. bożków, bałwanów).
• UdTurra (اضطر) – został zmuszony okolicznościami (np. głód zagrażający życiu).
• Ghayra baghin (غير باغ) – nie będąc tym, kto szuka okazji do złamania zakazu bez potrzeby.
• Wa la 'adin (ولا عاد) – nie przekraczając granic konieczności (nie jedząc więcej niż potrzeba do przeżycia).

Tafsir (interpretacja) wersetu:

Allah – Wszechmogący i Najwyższy – objawił swoim sługom, że to, co uczynił zakazanym (haram) dla nich, to wyłącznie cztery rzeczy: zwierzę, które padło śmiercią naturalną lub nie zostało poddane rytualnemu ubojowi według zasad szariatu; krew wylaną i płynącą; mięso świni – a zakaz obejmuje całe jej ciało, nie tylko mięso; oraz zwierzę, nad którym przy uboju wypowiedziano imię kogoś innego niż Allah, jak to czynili poganie wobec swoich bożków i bałwanów.

Jednakże z miłosierdzia i łaski Allah uczynił wyjątek dla osoby zmuszonej sytuacją. Jeśli ktoś znajdzie się w stanie skrajnego głodu lub zagrożenia życia – tak, że obawia się śmierci lub uszkodzenia ciała – może zjeść z tych zakazanych rzeczy tyle, ile potrzeba, aby zachować życie. Warunkiem jest, aby nie czynił tego z pragnienia złamania zakazu, ani nie przekraczał granic konieczności – czyli nie jadł więcej, niż potrzebuje do przeżycia. Kto spełni te warunki, nie ponosi żadnego grzechu, ponieważ Allah jest Przebaczający dla swoich sług i Miłosierny wobec nich – i to On zezwolił na to w sytuacji przymusu.

Werset ten został objawiony w kontekście, gdy uczeni żydowscy zmienili opis proroka Mahometa (niech spoczywa na nim pokój i błogosławieństwo), obawiając się utraty swojej pozycji i korzyści materialnych.

Korzyści płynące z tego wersetu:

1. Łaskawość islamu – religia ta nie jest religią trudności i ucisku, lecz przynosi ulgę i ułatwienie. Allah nie chce dla nas ciężaru, lecz pragnie naszego dobra.
2. Ochrona życia ludzkiego – islam nakazuje zachowanie życia jako jednego z najwyższych celów (maqasid). Dlatego w sytuacji zagrożenia życia dozwolone jest to, co normalnie zakazane.
3. Zakaz przesady i skrajności – człowiek nie powinien przekraczać granic nawet w rzeczach dozwolonych w wyjątkowych sytuacjach. Umiar jest cechą wierzącego.
4. Pobudzenie sumienia – werset uczy nas, że intencja i stan serca mają ogromne znaczenie. Kto zjada zakazane z czystej potrzeby, nie jest winny, ale kto szuka pretekstu do złamania prawa Bożego, ponosi odpowiedzialność.
5. Piękno imion Allaha – zakończenie wersetu imionami „Al-Ghafur" (Przebaczający) i „Ar-Rahim" (Miłosierny) daje nadzieję każdemu grzesznikowi, który szczerze się nawraca. Brama przebaczenia jest zawsze otwarta.
6. Czystość i troska o zdrowie – zakaz tych rzeczy ma również aspekt zdrowotny i duchowy; islam dba o czystość ciała i ducha, chroniąc człowieka przed szkodami doczesnymi i wiecznymi.