Sure Bakara — Ayet 173

Kelime Anlamları:

• El-meytete: Usulüne uygun şekilde kesilmeden ölen hayvan.
• Ed-dem: Akıtılmış kan.
• El-hınzîr: Domuz.
• Mâ uhille bihî li gayrillah: Allah'tan başkası adına kesilen, üzerine Allah'ın adı anılmayan hayvan.
• İztırra: Çaresiz kalma, mecburiyet.
• Bâğ: Haddi aşan, zulmeden.
• Âd: Sınırı aşan, aşırı giden.

Tefsir:

Rahmeti sonsuz olan Allah, kullarına olan şefkatinin bir gereği olarak, onlara zarar verecek şeyleri haram kılmıştır. Bunlar; kendiliğinden ölen, yani İslam usulüne uygun şekilde kesilmemiş hayvanlar, akıtılmış kan, domuz eti ve Allah'tan başkası adına kesilmiş olan hayvanlardır. Bu haramlar, insanın hem beden sağlığını hem de manevi temizliğini korumaya yöneliktir.

Ancak Yüce Allah, kullarına asla zorluk dilemez. Bu yüzden bir kimse, hayatını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak kadar çaresiz kalırsa, bu haram olan şeylerden yalnızca ölümü önleyecek kadar yiyebilir. Burada önemli olan iki şart vardır: Kişi, bu durumu fırsat bilip haram olan şeylere karşı bir istek ve arzu duymamalı, yani "bâğî" olmamalıdır. Ayrıca zaruret miktarını aşıp aşırıya kaçmamalı, yani "âdî" olmamalıdır. Bu iki şarta riayet eden kimse için hiçbir günah yoktur.

Bu hüküm, Allah'ın kullarına olan merhametinin ve bağışlayıcılığının açık bir göstergesidir. Allah, kullarının zor durumlarını bilir ve onlara kolaylık kapısını açar. O, günahları bağışlayan ve kullarına karşı sonsuz merhamet sahibidir. Bu ayet, dinimizin ne kadar kolaylık ve esneklik dini olduğunu, insanın canını korumanın ne kadar önemli olduğunu gösterir. Müslüman, bu ruhsatı kullanırken Allah'ın sınırlarını bilerek hareket etmeli ve O'nun rahmetine şükretmelidir.