Bəqərə surəsi — Ayə 173

Kəlmələrin mənaları:

• Əl-Meytə – Şəriətə uyğun şəkildə kəsilmədən ölən heyvan.
• Əd-Dəm – Axıdılmış qan.
• Əl-Ühillə – Heyvanın kəsilməsi zamanı Allahdan başqasının adının çəkilməsi.
• Əl-Baği – Həddi aşan, zərurət olmadan haramı istəyən.
• Əl-Adi – Zərurət miqdarını keçən, həddi aşan.

Təfsir:

Ey iman gətirənlər! Allah-Təala Öz sonsuz mərhəməti ilə sizə haram etdiyi şeyləri açıqlayır. O, yalnız dörd şeyi haram buyurmuşdur: Şəriətə uyğun kəsilmədən ölən heyvan (meytə), axıdılmış qan, donuz əti və Allahdan başqasının adı ilə kəsilən heyvan. Bunların hər biri insanın həm maddi, həm də mənəvi sağlamlığına zərər verən şeylərdir. Allah-Təala Öz bəndələrinə olan sevgisindən onları bu zərərli şeylərdən qorumaq istəyir.

Lakin Allah-Təala Öz rəhməti ilə bir asanlıq da qoymuşdur. Əgər insan aclıq və ya xəstəlik kimi bir üzrlü səbəbdən məcburiyyət qarşısında qalarsa, yəni ölüm təhlükəsi ilə üzləşərsə və bu haram olan şeylərdən yeməkdən başqa çarəsi olmazsa, ona bu haramları yemək icazə verilir. Lakin bu icazənin iki şərti var: Birincisi, insan bu haramı yeməkdə həddi aşmamalı, yalnız canını qurtarmaq üçün lazım olan qədər yeməlidir. İkincisi, o, bu icazədən sui-istifadə edib, zərurət olmadan harama meyl etməməlidir. Bu şərtlərə riayət edən insana heç bir günah yoxdur.

Bu, Allah-Təalanın bəndələrinə olan böyük mərhəmətinin göstəricisidir. O, çox bağışlayandır, rəhm edəndir. İnsanların zəifliklərini bilir və onlara asanlıq yolları göstərir. Ey Allahın bəndələri! Bu ayədən öyrənirik ki, İslam dini çətinlik deyil, asanlıq dinidir. Allah heç bir nəfsə gücünün çatmayacağını yükləməz. Ona görə də Allahın mərhəmətinə şükür edək və Onun buyurduqlarına əməl edək. Unutmayaq ki, Allahın bütün hökmləri bizim öz xeyrimizədir və O, bizə olan sevgisindən bu hökmləri qoymuşdur.