Сураи Аль-Анбия — Оят 87

1. Маънои калимаҳое, ки дар оят шарҳ талаб мекунанд:

— «Зан-Нун»: соҳиби моҳӣ, яъне Юнус ибни Матто (алайҳис-салом), ки моҳӣ ӯро фурӯ бурда буд.

— «Муғозибан»: хашмгин шуда, яъне аз қавми худ ба сабаби саркашӣ ва куфрашон хашм гирифта буд, на аз Парвардигори худ.

— «Лан нақдира алайҳи»: ки бар ӯ танг намегирем ва ӯро ба ин кор муохаза намекунем.

— «Зулумот»: торикиҳо, ки се торикиро дар бар мегирад: торикии шаб, торикии баҳр ва торикии шиками моҳӣ.

— «Субҳонака»: пок ва муназзаҳ ҳастӣ Ту, эй Парвардигор, аз ҳар айбу нуқсоне.

1. Тафсири оят:

Ва ёд кун, эй Паёмбар, достони соҳиби моҳӣ — Юнус ибни Матто (алайҳис-салом)-ро. Ӯро Худованд ба сӯи қавми худ фиристод, онҳоро ба тавҳид даъват кард, вале онҳо имон наоварданд. Юнус (алайҳис-салом) аз саркашӣ ва исрори онҳо бар куфр ба танг омад ва хашмгин шуда, пеш аз он ки Худованд ба ӯ иҷозат диҳад, аз миёни қавми худ берун рафт. Ӯ гумон кард, ки Худованд бар ӯ танг намегирад ва ӯро ба ин кор муохаза намекунад. Аммо Худованд ӯро бо сахтӣ ва маҳдусият озмуд: моҳӣ ӯро дар баҳр фурӯ бурд. Пас дар он торикиҳо — торикии шаб, торикии баҳр ва торикии шиками моҳӣ — ба Парвардигори худ дуо кард ва гуноҳи худро эътироф намуд ва гуфт: «Нест маъбуде ба ҳақ ҷуз Ту. Пок ва муназзаҳ ҳастӣ Ту. Ҳамоно ман аз ситамкорон будам» — яъне аз онҳое, ки бо тарки сабр бар қавми худ ва берун рафтан бе иҷозати Худованд ба худ ситам карданд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд ва мардумро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

— Ин оят нишон медиҳад, ки Худованд бандагони худро дӯст медорад ва ҳатто вақте ки онҳо хато мекунанд, роҳи тавба ва дуоро ба рӯи онҳо боз мегузорад.

— Дуои Юнус (алайҳис-салом) намунаи олии тавба ва фурӯтанӣ аст: эътирофи гуноҳ, пок донистани Худованд ва паноҳ бурдан ба Ӯ.

— Ҳеҷ торикие, ҳеҷ тангие ва ҳеҷ маҳдусияте нест, ки Худованд аз он огоҳ набошад ва бандаи худро нашунавад; Ӯ дуоро дар ҳар ҷо ва ҳар ҳолат иҷобат мекунад.

— Ин оят ба мо меомӯзад, ки дар ҳаёти худ сабр кунем, аз фармони Худованд пеш нагузарем ва ҳангоми хато фавран тавба кунем.

— Қуръон китоби раҳмат ва ҳидоят аст; он достонҳои паёмбаронро барои ибрат ва тасаллии дилҳои мо нақл мекунад, то мо ба Худованд умедвор бошем ва аз раҳмати Ӯ ноумед нашавем.