Аль-Хаджж сүресі — Аят 41

1. Сөздердің мағынасы:

• مَّكَّنَّاهُمْ: оларға жер бетінде билік пен мүмкіндік бердік, нығайттық.
• أَقَامُوا الصَّلَاةَ: намазды толық орындады, уақытында, шарттарын сақтап оқыды.
• آتَوُا الزَّكَاةَ: зекетті берді, малдарының зекетін қажетті адамдарға жеткізді.
• الْمَعْرُوفِ: шариғат бұйырған жақсылық, игі іс.
• الْمُنكَرِ: шариғат тыйған жамандық, күнә.
• عَاقِبَةُ الْأُمُورِ: барлық істердің соңы, ақыры, қайтарымы.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Аллаһ тағала өзіне сенген, Оның жолында шыдамдылық танытқан мүміндерге уәде еткен жеңісі мен билігі туралы баяндайды. Егер оларға жер бетінде мүмкіндік беріліп, жеңіске жетіп, билікке қол жеткізсе, олар бұл жағдайды дүниеқоңыздық пен билікке құмарлық үшін пайдаланбайды. Керісінше, олар ең алдымен Аллаһқа деген құлшылықтарын толық орындайды: намазды уақытында, шарттарын сақтап, ықыласпен оқиды. Содан кейін зекетті беріп, мұқтаждарға көмектеседі, қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті орнатады. Олар тек өздерін түзеп қана қоймай, басқаларды да жақсылыққа шақырады, шариғат бұйырған барлық игі істерге үндейді, ал жамандықтан, күнәдан, әдепсіздіктен тыйып, сақтандырады. Осылайша олар жеке өмірін де, қоғамдық өмірді де Аллаһтың разылығына сай етіп құрады. Аяттың соңында «Барлық істердің соңы Аллаһқа тән» деп, адамдардың барлық ісінің қорытындысы, мақсаты, қайтарымы Аллаһтың қолында екені ескертіледі. Яғни, кім жақсылық жасаса, оның сыйы Аллаһтан; кім жамандық жасаса, оның жазасы да Аллаһтан. Бұл өсиет мүміндерге билік пен мүмкіндікті Аллаһ жолында, әділеттілікпен, игілік үшін пайдалану керектігін үйретеді.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Бұл аят мүміндерге билік пен мүмкіндік келгенде, оны тек өз пайдасы үшін емес, Аллаһтың разылығы үшін, қоғамның игілігі үшін жұмсау керектігін көрсетеді.
• Намаз бен зекет – діннің екі маңызды тірегі. Оларды толық орындау – мүміннің жауапкершілігі.
• Жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыйю – әрбір мүміннің қоғам алдындағы парызы. Бұл іс қоғамды түзеуге, жақсылықтың таралуына ықпал етеді.
• Барлық істің соңы Аллаһқа тән екенін білу – адамды ықыласты, шыдамды, әділетті етеді. Ол өз ісінің жауабын Аллаһтан күтеді.
• Бұл аят мұсылмандарды жақсылыққа құлшындырып, діннің қоғамдық әділеттілікке, мейірімге, тазалыққа шақыратынын көрсетеді. Ислам – тек жеке құлшылық емес, сонымен қатар қоғамды түзету, әділеттілік орнату діні.