Haj surasi — Oyat 41

Kalimalarning ma'nolari:

• مَكَّنَّاهُمْ — ularni yer yuzida qudratli qilib, hokimiyat berish.
• أَقَامُوا الصَّلَاةَ — namozni to'liq ado etish, vaqtlarida va shartlariga rioya qilgan holda o'qish.
• آتَوُا الزَّكَاةَ — mol-mulklarining zakotini berish.
• الْمَعْرُوف — Islom dini yaxshi deb bilgan barcha amallar.
• الْمُنكَر — Islom dini yomon deb bilgan barcha ishlar.
• عَاقِبَةُ الْأُمُورِ — barcha ishlarning oxiri va natijasi.

Tafsir:

Alloh taolo o'z yordamiga loyiq bo'lgan bandalarini ta'riflab, ularning fazilatlarini bayon qilmoqda. Ular shunday zotlarki, agar Alloh ularga yer yuzida hokimiyat bersa, imkoniyat yaratsa va ularni dushmanlariga qarshi g'alaba qozonish bilan qudratli qilsa, ular bu imkoniyatdan faqat yaxshilik yo'lida foydalanadilar. Ular namozni to'liq ado etadilar, zakot beradilar, yaxshilikka buyuradilar va yomonlikdan qaytaradilar. Ya'ni, ular hokimiyatni o'z manfaatlari yoki dunyo lazzatlari uchun emas, balki Allohning dinini mustahkamlash, adolatni o'rnatish va insonlar orasida ezgulikni yoyish uchun ishlatadilar. Ular o'zlarining barcha ishlarida Allohning amriga bo'ysunadilar va oxir-oqibatda barcha ishlarning natijasi Allohning o'ziga qaytishini biladilar. Shuning uchun ular hokimiyatga kelgach ham, o'zlarini unutmaydilar, balki bu ne'matni shukr qilish bilan o'tkazadilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Hokimiyat va imkoniyat — bu sinovdir. Kimki yer yuzida qudratga ega bo'lsa, u o'zini namoz, zakot, yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarish bilan mashg'ul qilishi kerak.
2. Islomda hokimiyatning maqsadi — faqat dunyo manfaatlari emas, balki Allohning dinini ulug'lash va jamiyatda adolatni o'rnatishdir.
3. Barcha ishlarning oxiri Allohga qaytadi. Shuning uchun inson har qanday lavozimda ham Allohdan qo'rqib ish qilishi lozim.
4. Bu oyat musulmonlarga umid bag'ishlaydi — agar ular iymon va solih amallarni saqlasalar, Alloh ularga yer yuzida hokimiyat beradi va ularni g'alaba bilan taqdirlaydi.