Mo'minun surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nolari:

• Ummat — bu yerda din, millat va shariat ma'nosida kelgan.
• Ummatan vohidah — yagona din, ya'ni Islom dini.

Tafsir:

Ey insonlar va ayniqsa, ey payg'ambarlar jamoasi! Albatta, sizlarning diningiz — barcha payg'ambarlar olib kelgan din — yagona dindir. Bu din Islomdir. Avvalgi payg'ambarlar ham, so'nggi payg'ambar Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) ham bir xil e'tiqod va bir xil asosiy ta'limotni — yagona Allohga ibodat qilishni da'vat qilganlar. Barcha payg'ambarlarning millati (dini) bir xil bo'lib, u ham Islom — Allohga bo'ysunish va Unga ixlos bilan ibodat qilishdir.

So'ngra Alloh taolo o'zining ulug' zotini eslatib: "Va Men sizlarning Robbindingizman", deydi. Ya'ni, sizlarning yaratuvchingiz, ta'minlovchingiz va tarbiyalovchingiz faqat Menman. Sizlar uchun Mendan boshqa hech qanday rab (xudo) yo'q. Shuning uchun: "Menga taqvo qilinglar", ya'ni Mening buyruqlarimni bajo keltirish va qaytariklarimdan (qat'iy qaytarilgan ishlardan) saqlanish orqali Mendan qo'rqinglar va Meni o'zingizga rab qilib bilib, Unga shukr qilinglar.

Bu xitob barcha payg'ambarlarga va ularning orqasidan ergashgan barcha mo'minlarga qaratilgan bo'lib, ularning barchasi bir xil e'tiqodda birlashishlari va yagona Allohga ibodat qilishlari lozimligini uqtiradi.

Oyatdan olinadigan fazilatlar va saboqlar:

1. Barcha payg'ambarlar bir xil din — Islom dini bilan kelganlar. Ular o'rtasida e'tiqod va asosiy ta'limotda hech qanday tafovut yo'q. Bu musulmonlarning birligi va birodarligining asosidir.
2. Alloh taolo o'zining Robb ekanligini eslatib, bandalarini Unga taqvo qilishga chorlaydi. Bu esa inson qalbida Allohga bo'lgan muhabbat va qo'rquvni uyg'otadi.
3. Taqvo — Allohning buyruqlarini bajarish va qaytargan narsalaridan saqlanishdir. Bu insonni dunyo va oxiratda saodatga yetaklaydi.
4. Ushbu oyat musulmonlar o'rtasida birlik va ittifoqni targ'ib qiladi. Barcha mo'minlar bir ummat, bir din va bir Robbga e'tiqod qiluvchilardir. Shuning uchun ular o'rtasida ixtilof va tafriqa bo'lmasligi kerak.
5. Islom dini — Alloh huzuridagi yagona haq dindir. Unga amal qilgan kishi najot topadi, undan yuz o'girgan kishi esa ziyon ko'radi.