Furqan surəsi — Ayə 52

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَلَا تُطِعِ: “İtaət etmə, boyun əymə, razı olma.”
• الْكَافِرِينَ: “Kafirlər” — Allaha və Onun Peyğəmbərinə iman gətirməyənlər.
• وَجَاهِدْهُم: “Onlarla cihad et” — burada cihad sözü yalnız döyüş mənasında deyil, həm də böyük səy göstərmək, çalışmaq, haqqı qorumaq mənasındadır.
• بِهِ: “Onunla” — yəni nazil olan Quranla.
• جِهَادًا كَبِيرًا: “Böyük bir cihadla” — yorulmadan, zəifləmədən, tam sədaqətlə.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) çox mühüm bir göstəriş verir: kafirlərin təkliflərinə, onların haqqdan uzaq istəklərinə və yanlış yola çağıran təkliflərinə boyun əyməmək. Onlar istəyirdilər ki, Peyğəmbər onlara güzəşt etsin, onların batil inanclarına razılıq versin, haqqı yumşaltsın. Lakin Allah buyurur: “Sən onlara itaət etmə!”

Sonra isə əmr edir: “Onlarla Quranla böyük bir cihad et!” Bu, çox dərin və gözəl bir məna daşıyır. Burada cihad silahla deyil, Quranla, dəlillə, hikmətlə, gözəl öyüd-nəsihətlə, səbir və mətanətlə aparılan mübarizədir. Yəni Peyğəmbər (s.a.s.) kafirlərə qarşı Quranın nurunu yaymaqla, onun hökmlərini izah etməklə, haqqı qorumaqla böyük bir cihad aparmalıdır. Bu cihad yorulmadan, usanmadan, qorxmadan davam etdirilməlidir.

Bu ayə bizə də dərs verir: biz də Quranla cihad etməliyik. Yəni Quranı öyrənməli, öyrətməli, onunla insanlara yaxınlaşmalı, onun hökmlərini həyatımızda yaşamalıyıq. Kafirlərin təzyiqlərinə, lağlarına, təkliflərinə boyun əyməməliyik. Əgər biz Quranla güclü olsaq, heç bir çətinlik bizi yolumuzdan döndərə bilməz.

Bu ayə həm də ümid və qüvvət mənbəyidir. Allah bizə buyurur ki, haqq yolunda çalışmaq böyük bir cihaddır. Hər bir müsəlman öz qəlbi ilə, dili ilə, əməli ilə bu cihadda iştirak edə bilər. Quranı sevmək, onu oxumaq, onunla yaşamaq — bu, ən böyük cihadlardan biridir.

3) Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bil ki, bu ayə səni də haqqa çağırır. Sən də Quranı oxu, onun nuru ilə qəlbini işıqlandır. Kafirlərin sözlərinə aldanma, onların yanlış yollarına getmə. Quran sənin ən böyük silahın, ən güclü dəlilin, ən şirin dostundur. Onunla cihad et — yəni onu öyrən, öyrət, yaşa və başqalarına da sevdir. Bu yolda səbirli ol, çünki Allah səbirlilərlədir. Unutma ki, haqq yolunda atılan hər addım, deyilən hər gözəl söz, göstərilən hər səbir böyük bir cihaddır və Allah yanında mükafatı vardır.

Qoy bu ayə bizə qüvvət versin: biz Quranla güclüyük, Quranla doğruyux, Quranla qalibik. Allah bizə kömək olsun!