فرقان سۈرىسى — ئايەت 52

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• فَلَا تُطِعِ: ئىتائەت قىلما، بويسۇنما.
• الْكَافِرِينَ: كاپىرلار، يەنى ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىمان ئېيتمىغان كىشىلەر.
• وَجَاهِدْهُم: ئۇلارغا قارشى جىھاد قىلغىن، كۈچ چىقارغىن.
• بِهِ: ئۇ (قۇرئان) بىلەن.
• جِهَادًا كَبِيرًا: ئۇلۇغ بىر جىھاد بىلەن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبىرىگە خىتاب قىلىپ، كاپىرلارنىڭ تەكلىپلىرىگە ۋە تەلەپلىرىگە ئىتائەت قىلماسلىقنى بۇيرۇيدۇ. كاپىرلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامدىن ئۇلارنىڭ بۇتلىرىغا چوقۇنۇشنى ياكى ئۇلارغا يۇمشاق مۇئامىلە قىلىشنى تەلەپ قىلغان ئىدى. ئاللاھ تائالا بۇنى رەت قىلىپ: «ئۇلارغا بويسۇنما» دەيدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرگە ۋە ئۇنىڭ ئۈممىتىگە: «ئۇلارغا قارشى قۇرئان بىلەن ئۇلۇغ بىر جىھاد قىلغىن» دەپ بۇيرۇيدۇ. بۇ يەردىكى «جىھاد» دېگەن سۆز پەقەت قىلىچ بىلەن ئۇرۇش قىلىش دېگەنلىك ئەمەس، بەلكى قۇرئاننىڭ ھۆكۈملىرىنى يەتكۈزۈش، ئۇنىڭ دەلىللىرىنى بايان قىلىش، شۈبھىلەرنى رەت قىلىش ۋە كاپىرلارنىڭ زىيانكەشلىكىگە سەۋر قىلىش ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلىدىغان كەڭ مەنىلىك بىر كۈرەشتۇر. بۇ جىھاد ھېچقانداق بوشاشماستىن، چىداملىق ۋە ئىرادىلىك بولۇشى كېرەك.

بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى يەتكۈزۈشتە ھېچقانداق كاپىرنىڭ تەزىيىقىگە ۋە تەكلىپىگە بويسۇنماستىن، قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن ئۇلارغا قارشى تۇرۇش، ئىسلامنىڭ ئۈستۈنلۈكىنى ئىلمىي ۋە ئەخلاقىي يوللار بىلەن ئىسپاتلاش لازىم. بۇ ئايەت بىزگە دەۋەت يولىدا چىداملىق بولۇشنى، قىيىنچىلىقلارغا سەۋر قىلىشنى ۋە قۇرئاننى ئەڭ كۈچلۈك قورال قىلىپ ئىشلىتىشنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھ بىزنى قۇرئان بىلەن جىھاد قىلىدىغان، ھەقىقەتنى جاسارەت بىلەن يەتكۈزىدىغان سادىق بەندىلىرىدىن قىلسۇن.