سوره فرقان — آيت 52

1) لفظن جي معنيٰ:

• فَلَا تُطِعِ: پوءِ تون فرمانبرداري نه ڪر.
• الْكَافِرِينَ: ڪافرن جي.
• وَجَاهِدْهُم: ۽ انهن سان جهاد ڪر.
• بِهِ: ان (قرآن) سان.
• جِهَادًا كَبِيرًا: وڏي جهاد سان.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت پيغمبر صلي الله عليه وسلم کي هدايت ڪري ٿي ته ڪافرن جي انهن مطالبن ۽ تجويزن کي نه مڃيو وڃي جن ۾ اهي چاهيندا هئا ته حضور ﷺ انهن جي بت پرستي ۾ ڪا نرمي اختيار ڪن يا انهن سان مداهنت ۽ مصلحت ڪن. الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي حڪم ڏنو ته ڪافرن جي خواهشن جي اڳيان نه جهڪو، ۽ انهن سان قرآن مجيد جي ذريعي وڏو جهاد ڪري. ان جهاد جو مطلب اهو آهي ته قرآن جي دعوت ۽ تبليغ ۾ پوري طاقت ۽ همت سان لڳي وڃي، انهن جي ايذاءَ ۽ تڪليفن تي صبر ڪري، ۽ انهن کي الله جي راهه ڏانهن سڏڻ ۾ ڪا به ڪوتاهي نه ڪري. هي جهاد قتال کان اڳ جو جهاد آهي، يعني دليل، قرآن، نصيحت ۽ حڪمت واري دعوت سان جهاد، جنهن ۾ ڪنهن به قسم جي سستي يا ڍرو پن کي جاءِ نه ڏني وڃي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قرآن مجيد پاڻ هڪ عظيم هٿيار آهي، جنهن سان حق جي دعوت کي مضبوطيءَ سان پيش ڪري سگهجي ٿو.
• اسلام جي دعوت ۾ ثابت قدمي ۽ همت جي ضرورت آهي، ڪنهن جي دٻاءُ يا مخالفت سبب سچ لڪائڻ جائز ناهي.
• نبي ڪريم ﷺ جي سيرت مان سبق ملي ٿو ته دعوت جي راهه ۾ صبر، برداشت ۽ حڪمت سان اڳتي وڌڻ گهرجي.
• قرآن سان جهاد ڪرڻ يعني ان جي تعليمات کي پنهنجي زندگيءَ ۾ لاڳو ڪري ٻين تائين پهچائڻ، هي هڪ وڏي ۽ اجر وارو عمل آهي.
• هي آيت مسلمانن کي ترغيب ڏئي ٿي ته هو قرآن سان پنهنجو تعلق مضبوط ڪن ۽ ان کي سمجهڻ ۽ ٻين تائين پهچائڻ ۾ پوري محنت ڪن، ڇاڪاڻ ته اها ئي ڪاميابيءَ جي راهه آهي.