Аль-Касас сүрөсү — Аят 50

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يَسْتَجِيبُوا — жооп беришсе, баш ийишсе.
• أَهْوَاءَهُمْ — алардын напсилеринин каалоолору, акыл-эске туура келбеген кумарлары.
• أَضَلُّ — эң адашкан, эң туура жолдон чыккан.
• هُدًى — туура жол көрсөтүү, хидоят.
• الظَّالِمِينَ — залымдар, өздөрүнө зыян кылгандар, чектен чыккандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, пайгамбар, эгерде алар сенин чакырыгыңа жооп беришпесе — башкача айтканда, Тоорат менен Курандан да туура жол көрсөткөн китеп алып келүү тууралуу сунушуңду аткарышпаса — анда алардын сени жалганга чыгарышы эч кандай далилге негизделбей турганын, тескерисинче, алар өздөрүнүн кумарларына, напсилеринин каалоолоруна ээрчип жатканын так бил. Чындыгында, Аллах тараптан келген туура жол көрсөтүүсүз өзүнүн кумарына ээрчкен адамдан да адашкан эч ким жок. Аллах залым коомду туура жолго баштоону каалаган эмес — алар өздөрүнө залымдык кылып, каапырлыкка батып, Аллахтын чектеринен чыгып кетишти.

Бул аяттагы негизги ой — адам өзүнүн жеке каалоосун, кумарын акыйкаттан жогору койсо, ал эң чоң адашууга дуушар болот. Аллахтын көрсөткөн жолунан башка жол менен жүрүү адамды куткарып калбайт. Ал эми өзүнө залымдык кылган, акыйкатты четке каккан адамдарды Аллах туура жолго салбайт — бул алардын өз тандоосунун натыйжасы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам дини адамды сокур түрдө ээрчүүгө эмес, акыл-эс менен, далилге таянып ой жүгүртүүгө чакырат. Куран ар дайым «ойлонбойсуңарбы?», «акыл жүгүртпөйсүңөрбү?» деп сурайт.
• Адамдын кумарына ээрчүү аны акыйкаттан алыстатат. Ислам адамга напсисин башкарууну, акыл менен сезимдин ортосунда тең салмактуулукту сактоону үйрөтөт.
• Аллахтын хидояты — чоң жакшылык. Аллах кимге туура жол көрсөтсө, ошол адам эч качан адашпайт. Демек, ар бир адам Аллахтан туура жол сурап, Ага баш ийүүгө умтулушу керек.
• Куран — адамзат үчүн эң туура жол көрсөткүч. Андагы көрсөтмөлөргө ээрчүү адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет.
• Ислам адамды өзүнө залымдык кылуудан, өзүнө зыян келтирүүчү жолдордон сактайт. Бул дин — адамдын куткарылуусу үчүн түшүрүлгөн ырайым.