Qəsəs surəsi — Ayə 50

Söz izahları:

• يَسْتَجِيبُوا (yəstəcibu): cavab verələr, qəbul edələr.
• أَهْوَاء (əhvə): həva, nəfsin istəkləri, şəhvətlər; tək halı "həva"dır.
• أَضَلُّ (ədəll): daha çox azğın, daha çox yolunu azmış.
• هُدًى (hüda): doğru yol, hidayət, rəhbərlik.
• الظَّالِمِين (zalimin): zalımlar, özlərinə zülm edənlər, haqqı tapdalayanlar.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Əgər o inadkarlar sənin çağırışına cavab verməyib, Tövratdan və Qurandan daha doğru bir kitab gətirmək tələbini yerinə yetirməsələr, artıq onların heç bir dəlili qalmamışdır. O zaman bil ki, onlar haqqa əsaslanaraq deyil, yalnız öz nəfslərinin istəklərinə, həvalarına uyurlar. Onların bu təkidi elmdən, dəlildən doğmur; sadəcə olaraq nəfslərinin arzularına qapılırlar.

Elə bir kimsə varmı ki, Allahın göstərdiyi doğru yoldan uzaqlaşıb öz həvasının ardınca gedən kəsdən daha çox azğın olsun? Əlbəttə, yoxdur! Çünki həqiqi hidayət yalnız Allahdandır. Kim Allahın nurundan üz çevirib öz nəfsinin istəklərinə qapılarsa, o, ən dərin zəlalətə düşər.

Həqiqətən, Allah özlərinə zülm edən, haqqı bilə-bilə inkar edən, inadla öz həvalarının ardınca gedən bir qövmü doğru yola yönəltməz. Onlar öz əlləri ilə özlərinə zülm etdilər; küfr və təkəbbürlə Allahın hidayət qapısını üzlərinə bağladılar.

Nəsihət və dəvət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan haqqı axtararkən təkcə öz istəklərinə, qüruruna və nəfsinin arzularına deyil, Allahın göstərdiyi yola qulaq asmalıdır. Həva və həvəs insanı kor edər, qəlbi qatılaşdırar. Amma kim səmimi qəlbdən haqqı istəsə, Allah ona yol göstərər. Qurani-Kərim bu cür ayələrlə bizi düşünməyə, qəlblərimizi yumşaltmağa və Rəbbimizin hidayətinə sığınmağa çağırır. Gəlin hər zaman haqqa təslim olaq, nəfsimizin istəklərini deyil, Allahın hökmünü önə çıxaraq. Çünki əsl nicat yalnız Onun yolundadır.