Саба сүрәсе — Аять 19

Сүзләр аңлатмасы:

• بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا — "Безнең сәфәрләребез арасын ерагайт" — ягъни авыллар арасын ерагайт, димәк.
• وَظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ — Үзләренә золым кылдылар, ягъни Аллаһ нигъмәтенә шөкер итмәделәр.
• أَحَادِيثَ — Һәлак булганнар турында сөйләнә торган хикәяләр, гыйбрәтле сүзләр.
• صَبَّارٍ شَكُورٍ — Балаларча сабыр итүче һәм күп шөкер кылучы.

Аять тәфсире:

Сәбә кавеме Аллаһының үзләренә биргән мул нигъмәтләрен — якын авыллар, уңышлы сәфәрләр, тынычлык һәм иминлекне — кадерләмәделәр. Алар бу рәхәт тормышка туйдылар һәм, тәкәбберлек белән, Аллаһтан авыллар арасын ерагайтуны сорадылар. Алар болай диде: "И Раббыбыз! Безнең сәфәрләребез арасын ерагайт", — дип, ягъни арадагы авылларны бетер, без озын юллар үтеп, дөяләргә атланып, азык тутырып сәфәр кылыйк, дип теләделәр. Бу аларның фәкыйрьләргә карата тәкәбберлекләреннән һәм нигъмәтнең кадерен белмәүләреннән иде.

Шулай итеп, алар үзләренә золым кылдылар, чөнки Аллаһның нигъмәтен инкяр иттеләр һәм шөкердән баш тарттылар. Аларның бу соравына җавап итеп, Аллаһ аларның арасындагы уңышлы авылларны бозып, җимерде, ә үзләрен төрле якка таратып бетерде. Алар башка халыклар өчен гыйбрәтле хикәяләргә әверелделәр — кешеләр аларның хәлләре турында сөйләп, гыйбрәт алдылар. Аларны төрле-төрле җирләргә тузгытып, бөтен тарафка аердылар, шуңа күрә алар бер-берсеннән аерылдылар һәм элеккеге бердәмлекләрен югалттылар.

Бу вакыйгада — Сәбә кавеменә бирелгән нигъмәтләр һәм аларның нәшөкерлеге өчен килгән ґәзап — һәр сабыр итүче һәм шөкер кылучы бәндә өчен гыйбрәтләр бар. Чөнки сабыр итүче — Аллаһның боерыкларын үтәүдә, тыелганнардан тыелуда һәм бәла-казаларга чыдамлыкта сабыр итә; ә шөкер кылучы — Аллаһның нигъмәтләрен танып, аларны Аллаһ юлында кулланып, һәрвакыт Аллаһка рәхмәт укый.

Гыйбрәтләр:

• Аллаһның нигъмәтләренә шөкер итмәү һәм аларны кадерләмәү — һәлакәткә китерә торган сәбәп.
• Кеше үз теләге белән дә үзенә зарар китерә ала; шуңа күрә һәр эштә Аллаһтан яхшылык сорарга кирәк.
• Нигъмәтләрнең кадерен белергә һәм аларны сакларга тырышырга кирәк, чөнки нигъмәт югалту җиңел, ә кайтару кыен.
• Сабырлык һәм шөкер — иманның иң югары сыйфатлары, алар кешене Аллаһның мәхәббәтенә һәм рәхмәтенә ирештерә.
• Һәр милләтнең башына килгән һәлакәт — киләчәк буыннар өчен гыйбрәт дәресе.