سوره سبا — آیه 19

معانی کلمات:

• بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا: فاصلهی میان سفرهای ما را زیاد کن (یعنی میان قریههای آباد ما و سرزمین شام، فاصله بینداز).
• أَحَادِيثَ: داستانها و عبرتها برای آیندگان.
• مَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ: آنها را به سختی و بهطور کامل در زمین پراکنده کردیم.

تفسیر آیه:

قوم سبأ به نعمتهای فراوان خداوند (زمینهای حاصلخیز، آب فراوان، و قریههای نزدیک به هم) مغرور شدند و از آن خسته گشتند. آنها به جای شکرگزاری، از روی ناسپاسی و تکبر گفتند: «پروردگارا! میان سفرهای ما فاصله بینداز»؛ یعنی درخواست کردند که قریههای آباد میان راهشان ویران شود تا مجبور شوند با زحمت و رنج سفر کنند و به فقرا فخر فروشند. آنان با این درخواست، به خود ستم کردند؛ زیرا نعمت امنیت و آسایش را ناسپاسی نمودند و به جای شکر، کفران ورزیدند. خداوند نیز دعایشان را اجابت کرد و آن قریههای آباد را ویران ساخت و آنها را به صورت داستانهایی برای آیندگان درآورد و در سرزمینها پراکندهشان کرد، چنانکه دیگر اثری از پیوند و ارتباط میانشان نماند. در این سرگذشت، عبرتها و نشانههای روشنی است برای هر بندهای که در برابر سختیها و بلاها صبور باشد و بر نعمتهای الهی شکرگزار؛ چرا که این داستان نشان میدهد ناسپاسی و طغیان چگونه نعمت را از بین میبرد و صبر و شکر چگونه مایهی بقای نعمت است.

فواید و درسهای آیه:

• ناسپاسی نعمت، سبب زوال آن است و شکرگزاری، نعمت را پایدار میسازد.
• انسان نباید از آسایش و راحتی که خداوند نصیبش کرده، خسته شود و آن را ناچیز بشمارد؛ بلکه باید قدر آن را بداند.
• ستم به خود، بزرگترین زیان است؛ زیرا انسان با کفران و طغیان، خویشتن را از رحمت الهی محروم میکند.
• تاریخ گذشتگان، پر از عبرتهاست؛ پس باید از سرنوشت آنان پند گرفت و از تکرار خطاهایشان پرهیز کرد.
• صبر در برابر مشکلات و شکر بر نعمتها، دو صفت ارزشمندی است که انسان را به رضایت الهی نزدیک میکند و او را از عاقبت بد بیمه میسازد.