Sure Sebâ — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• Bâid: Uzaklaştır, ara ver.
• Esvâr: Yolculuklar, seferler.
• Zalemû enfüsehüm: Kendilerine zulmettiler (kendi aleyhlerine işlediler).
• Ehâdîs: (İbret için) anlatılan masallar, hikâyeler.
• Mazzaknâhüm: Onları paramparça ettik, didik didik dağıttık.
• Sabbâr: Çok sabreden, sabrı kendine huy edinen.
• Şekûr: Çok şükreden, nimetlere karşı şükrüyle karşılık veren.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede, Sebe' kavminin nankörlüğü ve akıbetleri ibret tablosu olarak önümüze serilmektedir. Allah Teâlâ, onlara iki tarafı mamur ve bereketli şehirlerle dolu, yolculuğu kolay ve güvenli bir belde vermişti. Gece gündüz, zahmetsizce seyahat edebiliyor, her durakta rahatça konaklayabiliyorlardı. Fakat bu büyük nimet onlara ağır geldi; şımarıp bıktılar. Nankörlükleri o dereceye vardı ki, alaycı bir tavırla: "Rabbimiz! Seferlerimizin arasını uzat, bize bu kadar yakın ve mamur beldeler verme!" dediler. Bu sözleriyle aslında kendilerine sunulan kolaylığı ve refahı küçümsediler, nimetin kıymetini bilmediler.

Onlar bu tavırlarıyla yalnızca nankörlük etmekle kalmadılar; aynı zamanda kendi öz canlarına zulmettiler. Çünkü nimeti veren Allah'ı tanımadılar, O'na şükretmeyi bıraktılar, hatta kendi aralarındaki fakirlere karşı böbürlenmek için bu uzaklığı istediler. Bunun üzerine Allah Teâlâ, onların bu bedduasını kabul eder gibi oldu ve aralarındaki mamur beldeleri harap etti. Onları öyle bir dağıttı ki, dillerde dolaşan birer efsane, ibretle anlatılan birer hikâye haline geldiler. Her biri farklı diyarlara savruldu, birlik ve beraberlikleri tamamen parçalandı.

İşte bu kıssada, sabreden ve şükreden her kul için pek çok ibretler vardır. Sabır; Allah'ın emirlerine itaatte sebat, günahlardan uzak durmada direnç ve belalara karşı metanet demektir. Şükür ise, dil ile hamd etmek, kalp ile nimeti bilmek ve beden ile Allah'a itaat etmektir. Bu iki güzel haslet bir kulda birleştiğinde, o kul hem dünyada huzura erer hem de ahirette kurtuluşa nail olur. Unutmayalım ki, nimetlerin devamı şükürle, azabın gelmesi ise nankörlükle olur. Rabbimiz bizleri, nimetlerine şükreden, belalarına sabreden kullarından eylesin.