سبا سۈرىسى — ئايەت 32

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ﴿اسْتَكْبَرُوا﴾: تەكەببۇرلۇق قىلغۇچىلار، ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتىپ چوڭسىنىغۇچىلار.
• ﴿اسْتُضْعِفُوا﴾: ئاجىز سانالغۇچىلار، ئەگەشتۈرۈلگەن ۋە ئاجىزلىققا چۈشۈرۈلگەن كىشىلەر.
• ﴿صَدَدْنَاكُمْ﴾: بىز سىلەرنى توسقانمۇ؟ بىز سىلەرنى چەكلىگەنمۇ؟
• ﴿الْهُدَىٰ﴾: ھىدايەت، توغرا يول، يەنى ئىسلام ۋە ئىمان نۇرى.
• ﴿مُّجْرِمِينَ﴾: گۇناھكارلار، جىنايەتچىلەر، يەنى كۇفرى ۋە شىرك ئىچىدە بولغانلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىدىكى بىر مەنزىرىنى سۆزلەپ بېرىدۇ. ئۆزلىرىنى چوڭ تۇتقان، ھەقنى قوبۇل قىلمىغان رەھبەرلەر ۋە باشلىقلار، دۇنيادا ئۆزلىرىگە ئەگەشكەن ئاجىز كىشىلەرگە خىتاب قىلىپ: «بىز سىلەرنى ھىدايەتتىن توسقانمۇ؟ سىلەرگە توغرا يول كەلگەندىن كېيىن بىز سىلەرنى ئۇنىڭدىن چەكلىگەنمۇ؟» دەپ سورايدۇ. ئۇلار بۇ سۆز بىلەن ئۆزلىرىنىڭ مەسئۇلىيەتنى ئۈستىگە ئالماسلىققا، ئەيىبنى ئاجىز كىشىلەرگە ئارتىشقا ئۇرۇنىدۇ.

ئەمما ئۇلارغا جاۋاب بېرىلىدۇ: «ياق، ئىش ئۇنداق ئەمەس. بەلكى سىلەر ئۆزۈڭلار گۇناھكار، جىنايەتچى ئىدىڭلار.» يەنى سىلەر كۇفرىنى ۋە شىركنى ئۆز ئىختىيارىڭلار بىلەن تاللىدىڭلار، ھەقنى رەت قىلىش ۋە ئازغۇنلۇقنى قەستەن قىلدىڭلار. ھىدايەت سىلەرگە ئېنىق كەلگەن ئىدى، ئەمما سىلەر تەكەببۇرلۇق ۋە ھاۋايى-ھەۋەس سەۋەبىدىن ئۇنى قوبۇل قىلمىدىڭلار. شۇڭا ئەيىبلەش پەقەت سىلەرگە قارىتىلىدۇ، چۈنكى سىلەر ئۆز ئىرادىڭلار بىلەن گۇناھقا كىردىڭلار.

بۇ ئايەتتىن ئۆگىنىدىغان مۇھىم ساۋاق شۇكى: ھەر بىر ئادەم ئۆز ئەمەلى ئۈچۈن ئۆزى مەسئۇل. باشقىلارنى ئەيىبلەپ، ئۆزىنى ئاقلاش توغرا ئەمەس. ھىدايەت يولى ئېنىق كۆرسىتىلگەن، ئەمما ئۇنى تاللاش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ھەر بىر كىشىنىڭ ئۆز ئىختىيارىدا. شۇڭا ئەقىللىق كىشى ھەقنى قوبۇل قىلىپ، تەكەببۇرلۇقتىن يىراق بولۇشى، ھىدايەت نۇرىغا ئەگىشىپ، گۇناھ ۋە ئازغۇنلۇقتىن ساقلىنىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، بىزنى تەكەببۇرلۇق ۋە گۇناھتىن ساقلىسۇن.