Sure Sebâ — Ayet 32

Kelime Anlamları:

• İstekberû (استكبروا): Büyüklük taslayanlar, kibirlenenler, hakka boyun eğmeyenler.
• İstud'ifû (استُضعفوا): Zayıf görülenler, horlananlar, toplumda güçsüz ve itibarsız sayılanlar.
• Sadadnâ (صدَدنا): Alıkoyduk, engel olduk, çevirdik.
• Hüdâ (الهدى): Doğru yol, hidayet, iman ve hakikat.
• Mücrimîn (مُجرِمين): Suçlular, günahkârlar, inkârcılar.

Tefsir:

Kıyamet gününde cehennemlikler arasında geçen bu tartışma, dünyadaki sorumluluktan kaçışın ne kadar boş bir çaba olduğunu gözler önüne serer. O gün, dünyada büyüklük taslayan ileri gelenler, kendilerine uyan zayıf ve güçsüz görülenlere şöyle derler: "Biz mi sizi hidayetten alıkoyduk? O hidayet size apaçık geldikten sonra biz mi sizi engelledik?"

Bu söz, onların kendilerini savunma çabasıdır; ama bu savunma, gerçeği değiştirmez. Çünkü onlar şöyle derler: "Hayır! Biz sizi engellemedik. Siz zaten kendi iradenizle, kendi arzunuzla küfrü seçtiniz. Siz baştan beri suçluydunuz, günahkârdınız. Biz sizi zorlamadık; siz kendi ellerinizle kendinizi bu ateşe attınız."

Bu ayet, insana sorumluluğunu hatırlatır. Hiç kimse, bir başkasının günahını yüklenemez. Herkes kendi tercihinin sonucunu yaşayacaktır. Dünyada "falanca beni saptırdı" diyenler, ahirette bu bahanenin geçersiz olduğunu göreceklerdir. Çünkü Allah, her insana aklı, iradeyi ve doğruyu yanlıştan ayırt edebilme yeteneğini vermiştir. Hidayet geldiğinde onu kabul etmek veya reddetmek, kişinin kendi seçimidir.

Buradan çıkarılacak büyük ders şudur: İnsan, kendi hayatının mimarıdır. Başkalarını suçlamak, kıyamet gününde işe yaramayacaktır. Önemli olan, dünyada iken hakikate kulak vermek, Kur'an'ın çağrısına icabet etmek ve nefsin arzularını değil, Allah'ın rızasını öncelemektir. Unutmayalım ki hidayet, Allah'ın bir lütfudur; ama bu lütfa talip olmak ve onu kabul etmek de kulun gayretine bağlıdır. Bugün bu dünyada doğruyu seçenler, yarın o büyük günde huzur ve kurtuluşu bulacaklardır. Allah'ın rahmeti, kendisine yönelen kullarına her zaman yakındır.