Саба сүресі — Аят 32

1. Сөздердің мағынасы:

• اسْتَكْبَرُوا — тәкаппарлық танытты, өздерін үлкен санады, шындықты қабылдаудан бас тартты.
• اسْتُضْعِفُوا — әлсіз саналды, қорланды, басымдыққа ие болғандардың ықпалында қалды.
• صَدَدْنَاكُمْ — сендерді тостық, кедергі жасадық, бұрып жібердік.
• الْهُدَىٰ — тура жол, бақытқа апарар бағыт, яғни иман мен шындық.
• مُّجْرِمِينَ — қылмыс жасаушылар, күнәкарлар, өз еркімен жамандыққа барғандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Қиямет күніндегі бір айтыс суреттеледі. Дүниеде өздерін үлкен санап, шындыққа мойынсұнбаған көсемдер мен басшылар, өздеріне ерген әлсіз, қорланған адамдарға қарап: «Біз сендерді тура жолдан тостық па? Сендерге тура жол келген соң, біз сендерге кедергі болдық па?» — деп сұрайды. Яғни олар өздерін ақтап, кінәні басқаларға аударғысы келеді. Бірақ оларға берілетін жауап анық: «Жоқ, олай емес. Сендер өздерің қылмыс жасадыңдар, өз еріктеріңмен күпірлікке, адасушылыққа бардыңдар». Сөйтіп, әлсіздердің де, көсемдердің де кінәсі өздерінде екені, ешкім ешкімді зорлықпен адасушылыққа итермелемейтіні, әркім өз таңдауы үшін жауап беретіні көрсетіледі. Басшылардың айласы мен ықпалы болғанымен, адамның жүрегі мен еркі өз қолында. Сондықтан әлсіздер де шындықты іздеп, тура жолды таңдауға мүмкіндігі болған. Бұл аят адам баласын өз ісіне жауапкершілікпен қарауға, басқаларды кінәламай, өз жүрегін тазартуға шақырады.

1. Алынатын ғибраттар:

• Әр адам өз таңдауы үшін өзі жауап береді; ешкім басқаның күнәсін арқаламайды.
• Басқаларды кінәлап, өзін ақтау — Қияметте пайда бермейтін әлсіздік.
• Тура жол әр адамға жетеді; оны қабылдау немесе бас тарту — өз еркінде.
• Тәкаппарлық пен өзін жоғары санау адамды шындықтан алыстатады.
• Ислам — әркімге тең мүмкіндік беретін, жүректі тазартуға, шындықты іздеуге шақыратын дін.
• Құран адамның жүрегіне әсер етіп, ой салады, өзін-өзі тексеруге жетелейді.