نساء سۈرىسى — ئايەت 103

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ: نامازنى ئادا قىلىپ بولغانلىقىڭلار.
• فَاذْكُرُوا اللَّهَ: ئاللاھنى تەسبىھ، تەھلىل ۋە تەھمىد بىلەن ئەسلىڭلار.
• قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ: تۇرۇپ، ئولتۇرۇپ ۋە يېنىڭلار بىلەن ياتقان ھالەتتە.
• اطْمَأْنَنتُمْ: خەتەردىن ئامان بولۇپ، تىنچ-خاتىرجەم ھالەتكە قايتقانلىقىڭلار.
• فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ: نامازنى تولۇق رۇكۇن، ۋاجىب ۋە سۈننەتلىرى بىلەن ئادا قىلىڭلار.
• كِتَابًا مَّوْقُوتًا: بېكىتىلگەن ۋاقىتلاردا پەرز قىلىنغان مەجبۇرىيەت.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئەي مۇئمىنلەر! خەتەر ۋاقتىدا نامازنى ئادا قىلىپ بولغىنىڭلارдан كېيىن، ئاللاھنى تەسبىھ ۋە تەھلىل بىلەن ئەسلىڭلار — تۇرۇپ، ئولتۇرۇپ ۋە يېنىڭلار بىلەن ياتقان ھالەتتە بولسىمۇ. خەتەر زايىل بولۇپ، تىنچ-خاتىرجەم ھالەتكە قايتقىنىڭلاردا، نامازنى تولۇق رۇكۇنلىرى، ۋاجىبلىرى ۋە سۈننەتلىرى بىلەن ئادا قىلىڭلار. شەكسىزكى، ناماز مۇئمىنلەرگە بېكىتىلگەن ۋاقىتلاردا پەرز قىلىنغان مەجبۇرىيەتتۇر. ئۇنى ھېچقانداق ئەزەرسىز كېچىكتۈرۈش توغرا ئەمەس. بۇ ھۆكۈم ئۆي-ماكاندا تۇرغان ھالەتكە ئالاقىدار؛ سەپەر ھالىتىدە بولسا، نامازلارنى جەم قىلىش ۋە قىسقارتىش رۇخسىتى بار.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە ھەر قانداق ھالەتتە ئۇنى ئەسلەشنى بۇيرۇيدۇ — بۇ ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە بولغان مېھرىبانلىقى ۋە ئۇلارنى ھەر ۋاقىت ئۆزى بىلەن ئالاقىدە بولۇشقا تەرغىب قىلغانلىقىدۇر.
• ناماز مۇئمىنلەر ئۈچۈن بېكىتىلگەن ۋاقىتلاردا پەرز قىلىنغان مەجبۇرىيەت بولۇپ، بۇ ئىسلام دىنىنىڭ تەرتىپلىك ۋە مۇنتىزىم ئىبادەتكە بولغان ئەھمىيىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• خەتەر ۋاقتىدا نامازنى يېنىكلىتىپ ئادا قىلىش رۇخسىتى بېرىلگەن بولسىمۇ، خەتەر زايىل بولغاندىن كېيىن نامازنى تولۇق ئادا قىلىش كېرەك — بۇ ئىسلامنىڭ قۇلايلىق ۋە ئاسانلىق دىنى ئىكەنلىكىنى، شۇنداقلا ئىبادەتلەرنى تولۇق ۋە كامىل ئادا قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى كۆرسىتىدۇ.
• نامازنىڭ ۋاقىتلىق پەرز بولۇشى مۇئمىنلەرنى ۋاقىتنىڭ قەدرىنى بىلىشكە ۋە ئۇنى بىكار ئۆتكۈزمەسلىككە تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئاللاھنى ھەر ھالدا ئەسلەشكە، نامازنى مۇھاپىزەت قىلىشقا ۋە ئىسلامنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە ئەمەل قىلىشقا ئۈندەيدۇ — بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسان ھاياتىنىڭ ھەر جەھەتتىن ياخشىلىنىشىغا قارىتىلغان كامىل تۈزۈم ئىكەنلىكىنى نامايان قىلىدۇ.