Сураи Ан-Ниса — Оят 97

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• تَوَفَّاهُمُ: ҷонҳояшонро гирифтанд (фариштагони марг).
• ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ: ба худашон зулм кардаанд (бо тарки ҳиҷрат ва мондан дар байни кофирон).
• فِيمَ كُنتُمْ: дар чӣ ҳолате будед? (яъне дар бораи дини худ дар чӣ вазъияте қарор доштед?).
• مُسْتَضْعَفِينَ: заиф ва нотавон шудагони дар рӯи замин.
• مَأْوَاهُمْ: ҷойи паноҳ ва қароргоҳи онҳо.
• مَصِيرًا: ҷойи бозгашт ва анҷом.

1. Тафсири оят:

Ин оят дар бораи он касонест, ки дар сарзамини куфр монда, ба дини худ амал накарданд ва ҳиҷрат накарданд, дар ҳоле ки метавонистанд ба сарзамини дигаре раванд, ки дар он ҷо дини худро озодона нигаҳ доранд. Вақте фариштагони марг ҷонҳои онҳоро мегиранд, онҳоро сарзаниш мекунанд ва мепурсанд: «Дар чӣ ҳолате будед? Дар бораи дини худ чӣ гуна рафтор кардед?» Онҳо баҳона меоранд, ки мо дар рӯи замин заиф ва нотавон будем ва имкони ҳиҷрат надоштем. Он гоҳ фариштагон ба онҳо мегӯянд: «Оё замини Худо васеъ набуд, ки ба он ҷо ҳиҷрат кунед ва дини худро аз даст надиҳед?» Пас, ин гуна одамон ҷойи ниҳоии онҳо дӯзах аст ва дӯзах бад ҷойи бозгаштест.

Ин оят нишон медиҳад, ки ҳиҷрат аз сарзамини куфр ба сарзамини ислом вақте ки ба дини инсон хатар дошта бошад, воҷиб аст. Агар касе битавонад ҳиҷрат кунад ва аз зулму зӯроварӣ дур шавад, вале ин корро накунад ва дар байни кофирон бимонад, то ба дини худ зарар расад, ӯ ба худаш зулм кардааст. Баҳонаи заифӣ ва нотавонӣ қобили қабул нест, зеро замини Худо васеъ аст ва ҳамеша ҷойе ҳаст, ки инсон дар он дини худро озодона нигаҳ дорад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд:

• Ислом дини раҳмат ва осонӣ аст, вале ҳифзи дин ва эътиқод бар ҳама чиз афзалият дорад.
• Ҳиҷрат ва кӯчидан ба ҷойе, ки дини инсон дар амон бошад, як роҳи муҳими нигаҳдории имон аст.
• Худованд замини худро васеъ гардондааст, то бандагонаш ҳамеша имкони наҷот ва озодии диниро дошта бошанд.
• Баҳона овардан ба заифӣ ва нотавонӣ дар масъалаи ҳифзи дин дуруст нест, агар инсон воқеан тавонад ҳиҷрат кунад.
• Ин оят огоҳии ҷиддӣ барои он касонест, ки дини худро сабук мешуморанд ва дар муҳити нодуруст мемонанд, то зарари имонӣ набинанд.
• Дӯзах бадтарин ҷойи бозгашт аст ва бояд аз он ба Худо паноҳ бурд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки барои нигаҳдории имон бояд ҳамеша роҳи ҳал ҷустуҷӯ кунем ва ба ҳеҷ баҳона худро дар хатар нагузорем.
• Ислом дини амал ва ҷиддият аст, на танҳо гуфтор; ва ҳар кас бояд ба андозаи тавони худ барои дини худ кӯшиш кунад.