G'ofir surasi — Oyat 82

Kalimalarning ma'nolari:

• Yosirlar – yurishlar, safar qilishlar.
• Oqibat – oxirat, natija, yakun.
• Ashar – kuch-quvvat, zo'rlik.
• Osor – izlar, ashyolar, qurilmalar, imoratlar.
• Ag'no – foyda bermadi, ortidan qolmadi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Makka mushriklariga va barcha inkor qiluvchilarga murojaat qilib, ularni o'ylashga, saboq olishga chorlamoqda: «Ular yer yuzida sayohat qilib, o'zlaridan oldin o'tgan, payg'ambarlarni yolg'onchi qilgan xalqlarning oxiratini ko'rmaydilarmi?» Holbuki, o'sha o'tgan qavmlar (O'zlaridan oldingi) bu mushriklardan ko'ra son jihatidan ko'proq, kuch-quvvat jihatidan zo'roq va yer yuzida (qurgan imoratlari, bog'laru obodonchiliklari, qoldirgan izlari bilan) ulardan ancha ustun edilar. Ammo ularning bu ko'pligi, kuchi va yig'gan mol-mulklari, erishgan yutuqlari ularga hech qanday foyda bermadi, Allohning azobi kelganda ularni qutqara olmadi. Xuddi shunday, bu mushriklar ham o'z kuchlari va boyliklariga ishonib, haqni inkor etmasinlar, chunki ularning ahvoli ham o'tganlardan yaxshiroq emas.

Foydalar:

1. Tarixdan saboq olish – inson o'zidan oldingi ummatlarning taqdiri haqida o'ylab, ularning xatolarini takrorlamasligi kerak. Bu yer yuzida sayohat qilish va tarixiy yodgorliklarni o'rganishning asosiy hikmatlaridan biridir.
2. Kuch-quvvat va boylikka berilib ketish – insonni mag'rurlikka olib boradi, lekin bu narsalar Allohning azobidan qutqara olmaydi. Haqiqiy kuch Allohning itoatida va Uning roziligini topishdadir.
3. Inson o'z amallarining natijasini ko'radi – yaxshi amal qilganlar yaxshi oqibatga, yomon amal qilganlar esa yomon oqibatga duchor bo'ladi. Bu oyat mo'minlarga sabr va taqvo bilan yashashni, gunohlardan saqlanishni o'rgatadi.
4. Qur'on insoniyatni doimo o'ylashga, tadqiqotga va ibrat olishga chorlaydi – bu esa ilm-fan va madaniyatning rivojlanishiga turtki beradi.