G'ofir surasi — Oyat 83

Kalimalarning ma'nolari:

• الْبَيِّنَاتِ — ochiq-oydin dalillar, mo‘jizalar.
• فَرِحُوا — xursand bo‘ldilar, maqtandilar.
• حَاقَ — qamrab oldi, o‘rab oldi (azob ularni har tomondan o‘rab oldi).
• يَسْتَهْزِئُونَ — masxara qilmoqdalar, kulmoqdalar.

Tafsir:

Qachonki o‘tmishdagi yolg‘onchiga chiqargan ummatlarga ularning payg‘ambarlari ochiq-oydin mo‘jizalar va aniq dalillar bilan kelganlarida, ular o‘zlaridagi bilimdan zavqlanib, mag‘rurlanib ketdilar. Ular o‘zlarining dunyoviy bilimlarini, donishmandliklarini payg‘ambarlar keltirgan haqiqatdan ustun qo‘ydilar. Ular: "Biz sizlardan ko‘ra bilimliroqmiz, biz o‘limdan keyin tirilmaymiz va azoblanmaymiz", deb o‘zlarining noto‘g‘ri e’tiqodlarini ilm deb atadilar. Holbuki, bu haqiqiy ilm emas, balki ularning o‘zlarini aldashlari edi. Natijada, ular payg‘ambarlar ogohlantirgan va o‘zlari masxara qilib kulgan azob ularni har tomondan qamrab oldi va halok qildi. Ular o‘sha azobni tezroq kelishini so‘rab, payg‘ambarlarini masxara qilgan edilar, endi o‘sha azob ularning ustiga tushdi.

Foydalar:

1. Haqiqiy ilm — bu Allohning payg‘ambarlari orqali kelgan ilmdir. Dunyoviy bilimlar, agar Allohning diniga zid bo‘lsa, ular bilan mag‘rurlanish insonni halokatga yetaklaydi.
2. O‘z bilimiga berilib, haqni qabul qilishdan bosh tortish — takabburlikning eng yomon shaklidir. Musulmon kishi har doim haqni qabul qilishga tayyor bo‘lishi kerak, qaysi tomondan kelsa ham.
3. Allohning azobi kechikishi bilan ular bekor qilinmaydi. Payg‘ambarlar ogohlantirgan narsalar, hatto odamlar masxara qilsalar ham, albatta yuz beradi.
4. Bu oyatdan saboq olish kerak: ilm-fan, texnologiya yoki dunyoviy bilimlar bilan faxrlanish, agar ular Allohning dinini inkor etishga olib borsa, insonni halokatga yetaklaydi. Musulmon kishi ilmni Allohning buyukligini anglash va diniga xizmat qilish uchun o‘rganishi kerak.
5. Payg‘ambarlar keltirgan dalillar har doim aniq va ochiq bo‘ladi, ammo qalblari kasal bo‘lganlar ularni ko‘rmaydilar. Qalbni pok tutish haqni ko‘rishning kalitidir.