شوری سۈرىسى — ئايەت 37

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە ئېھتىياجلىق سۆزلەر:

• كَبَائِرَ الْإِثْمِ: چوڭ گۇناھلار، يەنى ئاللاھ تەرىپىدىن قەتئىي چەكلەنگەن ئېغىر گۇناھلار.
• الْفَوَاحِشَ: قەبىھ ۋە يامان ئىشلار، ئەخلاقسىزلىقلار، شەرمەندىلىككە سەۋەب بولىدىغان گۇناھلار.
• يَجْتَنِبُونَ: يىراق تۇرىدۇ، ساقلىنىدۇ.
• يَغْفِرُونَ: كەچۈرۈم قىلىدۇ، ئەپۇ قىلىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنىڭ ئالىي ئەخلاقىنى ۋە پەزىلەتلىك خىسلەتلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار چوڭ گۇناھلاردىن ۋە قەبىھ ئىشلاردىن قەتئىي يىراق تۇرىدۇ. چوڭ گۇناھلار دېگەن ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش، ئادەم ئۆلتۈرۈش، پاك ئاياللارغا تۆھمەت قىلىش، يېتىم بالىنىڭ مېلىنى يېيىش، رىبا يېيىش، جىھادتىن قېچىش، ئاتا-ئانىغا ئاسىيلىق قىلىش قاتارلىقلاردۇر. قەبىھ ئىشلار بولسا شەرىئەتتە ھەدد بېكىتىلگەن گۇناھلاردۇر. يەنە ئۇلار غەزەپلەنگەن چاغدا كەچۈرۈم قىلىدۇ، يەنى ئۆزىگە يامانلىق قىلغان كىشىگە غەزەپلەنسىمۇ، ئۇنى جازالاشقا ئالدىراشمايدۇ، بەلكى ئاللاھنىڭ ساۋابىنى ۋە مەغپىرىتىنى ئۈمىد قىلىپ، كەچۈرۈم قىلىدۇ ۋە ئەپۇ قىلىدۇ. بۇ ئەخلاقنىڭ ئەڭ گۈزەل ۋە ئالىي دەرىجىسىدۇر. ئەگەر كەچۈرۈم قىلىشتا ياخشىلىق ۋە مەنپەئەت بولسا، بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن مەدھىيىلىنىشىگە سەۋەب بولىدۇ.

1. دەۋەت ئۇسلۇبى:

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ئۈلگە بولىدىغان ئەخلاقنى كۆرسىتىدۇ. بىز چوڭ گۇناھلاردىن ۋە قەبىھ ئىشلاردىن ساقلىنىشىمىز، غەزەپلەنگەن چاغدا كەچۈرۈم قىلىشىمىز كېرەك. كەچۈرۈم قىلىش ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشنىڭ ۋە جەمئىيەتتە ئىناقلىق ۋە مېھرىبانلىقنىڭ ئاساسىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇ گۈزەل ئەخلاق بىلەن زىننەتلىنىشىمىزنى ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشىمىزنى نەسىپ قىلسۇن.