Shuro surasi — Oyat 37

Kalimalarning ma'nolari:

• Kabo'ir al-ism: Katta gunohlar. Jumladan, Allohga shirk keltirish, nohaq jon o'ldirish, pok ayollarga tuhmat qilish, yetimning molini yeyish, sudxo'rlik (ribo), jangdan qochish va ota-onaga oq bo'lish kabi ulkan gunohlar.
• Favohish: Had (shar'iy jazo) talab qiladigan ochiq-oydin buzuq ishlar, zino kabi jirkanch amallar.
• Yag'firun: Kechiradilar, avf etadilar, o'zlariga yomonlik qilganlarni jazolashdan o'tadilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mo'minlarning yana bir go'zal fazilatlarini bayon qilmoqda. Ular katta gunohlardan va jirkanch, buzuq ishlardan yiroq yurishadi. Kichik xatolarga yo'l qo'ysalar ham, ulkan gunohlarga yaqinlashmaydilar. Chunki ular Allohning jazosidan qo'rqishadi va Uning chegaralarini hurmat qilishadi.

Shuningdek, ularning yana bir xislati — g'azablanganlarida ham o'zlarini tuta bilishlari va kechirishlari. Ular biror kishi tomonidan og'ir so'z yoki yomon ish bilan ranjittilganda, darhol intiqom olishga shoshilmaydilar. Balki g'azablarini yutadilar, nafsiga qarshi turib, yaxshilik va rahm-shafqat yo'lini tanlaydilar. Ular gunohkor birodarlarini kechirib, ularga yaxshilik bilan munosabatda bo'lishadi. Bu esa ularning o'z nafsi ustidan g'alaba qilganliklarining belgisidir.

Bunday kechirimlilik — faqatgina kuchli iroda va pok qalb egalarigagina muyassar bo'ladigan ulug' fazilatdir. Ular bu bilan Allohning roziligini va Uning kechirishini umid qiladilar, chunki Alloh ham o'z bandalarini kechiruvchidir.

Foydalar:

• Musulmon kishi katta gunohlardan va harom ishlardan nafaqat o'zi qochishi, balki boshqalarni ham ogohlantirishi lozim.
• G'azab paytida o'zini boshqarish — imonning kuchliligidan dalolatdir. Kim g'azabini yutsa, Alloh uning gunohlarini kechiradi.
• Kechirimlilik — musulmonlarning o'zaro munosabatlaridagi asosiy tamoyillardan biri. Bu jamiyatda o'zaro mehr-muhabbat va hamjihatlikni mustahkamlaydi.
• Bu oyat mo'minlarga sabr-toqat va rahm-shafqatni o'rgatadi. Inson qanchalik kuchli bo'lsa, shunchalik kechirimli bo'ladi. Kechirish — zaiflik emas, balki kuchlilik belgisidir.
• Alloh taolo bunday go'zal xulqli bandalarini jannatda mukofotlashini va'da qilgan. Bu esa mo'minlarni yaxshi amallarga undaydi.