احقاف سۈرىسى — ئايەت 17

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• أُفٍّ لَّكُمَا: ئىككىڭلارغا نارازىلىق ۋە يىرگىنىش بىلدۈرۈش سۆزى.
• أَتَعِدَانِنِي: ئىككىڭلار ماڭا ۋەدە قىلىۋاتامسىلەر؟
• أَنْ أُخْرَجَ: قەبرەمدىن چىقىرىلىشىم (يەنى قايتا تىرىلىشىم).
• خَلَتِ الْقُرُونُ: ئۆتكەن ئەۋلادلار، ئۈممەتلەر ئۆتۈپ كەتتى.
• يَسْتَغِيثَانِ: ئىككىسى ئاللاھدىن ياردەم تىلەيدۇ.
• وَيْلَكَ: ھالاكەت ساڭا! (بۇ يەردە ئىمانغا چاقىرىش مەقسىتىدە ئېيتىلغان).
• أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ: ئىلگىرىكىلەرنىڭ يالغان-ياۋىداق ھېكايىلىرى، ئەپسانىلىرى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت شۇنداق بىر كىشىنىڭ ھالىنى بايان قىلىدۇكى، ئۇ ئاتا-ئانىسى ئۇنى ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشقا ۋە قايتا تىرىلىشكە ئىشىنىشكە چاقىرغاندا، ئۇلارغا نارازىلىق بىلدۈرۈپ: «ئىككىڭلارغا يىرگىنىش! سىلەر ماڭا مەن ئۆلگەندىن كېيىن قەبرەمدىن چىقىرىلىپ تىرىلىمەن دەپ ۋەدە قىلىۋاتامسىلەر؟ مەندىن ئىلگىرى نۇرغۇن ئەۋلادلار، ئۈممەتلەر ئۆتۈپ كەتتى، ئۇلارنىڭ ھېچبىرى قايتا تىرىلمىدى-غۇ!» دەيدۇ. ئۇنىڭ ئاتا-ئانىسى بولسا ئاللاھدىن ئۇنىڭ ھىدايەت تېپىشىنى تىلەپ يالۋۇرىدۇ ۋە ئوغلىغا: «ھالاكەت ساڭا! ئىمان ئېيتقىن، ئاللاھنىڭ قايتا تىرىلىش ھەققىدىكى ۋەدىسى شەكسىز ھەقتۇر» دەيدۇ. ئەمما ئۇ ئىنكارىدا چىڭ تۇرۇپ: «بۇ دېيىلگەنلەر پەقەت ئىلگىرىكىلەرنىڭ يالغان-ياۋىداق ھېكايىلىرى، ئەپسانىلىرىدۇر، ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ھېچقانداق ئاساسى يوق» دەپ جاۋاب بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاتا-ئانىنىڭ بالىسىغا قىلغان ئەڭ ياخشى ياردىمى — ئۇنى ئىمانغا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىشكە چاقىرىشىدۇر. بالىنىڭ ئاتا-ئانىسىغا قىلغان ئەڭ چوڭ ياخشىلىقى بولسا — ئۇلارنىڭ نەسىھىتىنى قوبۇل قىلىپ، ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان كەلتۈرۈشىدۇر. قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلىش ۋە ئۇنى پەقەت ئىلگىرىكىلەرنىڭ ئەپسانىلىرى دەپ قاراش — بۇ ھەقىقەتەن خاتا ۋە زىيانلىق يول. ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەقتۇر، ھەر بىر جان ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىدۇ ۋە ئەمەللىرىنىڭ ھېسابىنى بېرىدۇ. شۇڭا ئەي ئىنسان! ئاتا-ئانىڭنىڭ ۋە باشقىلارنىڭ ساڭا قىلغان ياخشى نەسىھەتلىرىنى قوبۇل قىلغىن، ئاللاھنىڭ ۋەدىسىگە ئىشەنگىن، ئاخىرەت ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەر قىلغىن. ئاللاھ بىزنى ھەقنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە ئاتا-ئانىغا ياخشىلىق قىلىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن!