محمد سۈرىسى — ئايەت 16

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ: ساڭا قۇلاق سېلىپ ئاڭلايدۇ.
• آنِفًا: ھازىر، يېقىندا، بايا.
• طَبَعَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ: ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى پېچەتلىۋەتتى، يەنى قەلبلىرىگە مۆھۈر باسىپ قويدى، ئۇنىڭغا ھېچقانداق ياخشىلىق كىرمەيدۇ.
• أَهْوَاءَهُمْ: ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرى، بۇزۇق ئارزۇلىرى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ مەجلىسىدىكى ھەرىكىتى ۋە ئۇلارنىڭ قەلبىنىڭ قاتتىقلىقىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا مۇنداق خەۋەر بېرىدۇ: مۇناپىقلارنىڭ ئىچىدە شۇنداق كىشىلەر باركى، ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلايدۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ ئاڭلىشى ھەقىقىي قوبۇل قىلىش ۋە چۈشىنىش بىلەن ئەمەس، بەلكى مەسخىرە قىلىش ۋە ئىستىھزا قىلىش ئۈچۈندۇر. ئۇلار مەجلىستىن چىققاندىن كېيىن، ئىلىم بېرىلگەن ساھابىلەردىن: «مۇھەممەد بايا نېمە دېدى؟» دەپ سورايدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ سوئالى ھەقىقەتنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئۇنى كەمسىتىش ۋە ئەھمىيەت بەرمەسلىك ئۈچۈندۇر.

ئاللاھ تائالا بۇنداق كىشىلەرنىڭ قەلبلىرىنى پېچەتلىۋەتكەنلىكىنى، ئۇلارنىڭ قەلبىگە ھېچقانداق ياخشىلىق كىرمەيدىغانلىقىنى ۋە ھەقىقەتنى چۈشەنمەيدىغانلىقىنى ئېيتىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا ئەگىشىپ، كۇفرى ۋە گۇمراھلىق يولىنى تاللىغانلىقى ئۈچۈن، ئاللاھ ئۇلارنى ھىدايەتتىن مەھرۇم قىلغان.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، قۇرئان كەرىمنى ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىنى ئاڭلىغاندا، ئۇنى چىن قەلبىمىز بىلەن قوبۇل قىلىشىمىز، چۈشىنىشكە تىرىشىشىمىز ۋە ئەمەلىيەتتە قوللىنىشىمىز كېرەك. ئاڭلاش پەقەت قۇلاق بىلەنلا ئەمەس، بەلكى قەلب بىلەن بولۇشى لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى قەلبى پېچەتلەنگەن، نەپسى خاھىشىغا ئەگەشكەن كىشىلەردىن قىلمىسۇن. ئامىن.