Мухаммад сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ — саған құлақ салады, тыңдайды.
• خَرَجُوا مِنْ عِندِكَ — сенің қасыңнан шыққан кезде.
• أُوتُوا الْعِلْمَ — өздеріне ілім берілген адамдар, яғни сахабалар.
• مَاذَا قَالَ آنِفًا — жақында не айтты? "آنِفًا" дегені — жаңа ғана, осы сәтте деген мағына.
• طَبَعَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ — Алла олардың жүректерін мөрледі, яғни жабылды, енді игілік жетпейді.
• أَهْوَاءَهُمْ — олардың нәпсі қалаулары, әуестері.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят мұнафықтардың бір тобы туралы баяндайды. Олар Пайғамбардың ﷺ уағызын сырттай тыңдағандай болады, бірақ жүректерімен қабылдамайды, түсінуге де ниет етпейді. Олар мәжілістен шыққан соң, өздерінің немқұрайлылығы мен менсінбеушілігін білдіріп, ілім берілген сахабаларға: "Мұхаммед жаңа ғана не айтты?" — деп сұрайды. Бұл сұрақ шын мәнінде түсіну үшін емес, келекелеу мен елемеу үшін қойылады. Алла Тағала олардың жүректерін мөрлеп қойған, сондықтан оларға ешбір жақсылық жетпейді, олар тура жолды таба алмайды. Олар өз әуестеріне, нәпсі қалауларына еріп, күпірлік пен адасушылықта қалып қойды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құран мен пайғамбар уағызын тек құлақпен емес, жүрекпен тыңдау керек. Шынайы тыңдау — түсінуге, қабылдауға және амал етуге ұмтылу.
• Ілімді адамдардың қадірін білу — оларға сұрақ қою да әдеппен, шынайы үйрену ниетімен болуы тиіс.
• Жүректің қатайып, мөрленуі — күнә мен менсінбеушіліктің салдары. Сондықтан жүректі таза ұстап, Алланың еске алуымен нұрландыру қажет.
• Нәпсі қалауына еру адамды тура жолдан тайдырады. Ислам — ақиқат пен әділет діні, ол адамды әуестіктен сақтандырып, парасатқа шақырады.
• Құран — әрбір адамға тура жол көрсететін нұр. Оны шынайы ниетпен оқып, үйренген адам ешқашан зиянға ұшырамайды, керісінше екі дүние бақытына жетеді.