Surat Al-Hujurat — Ayat 17

1. Tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• يَمُنُّونَ (yumannūna): padha nganggep gedhe/ngetokake kabecikan marang wong liya, kaya-kaya wong liya duwe utang budi.
• أَسْلَمُوا (aslamū): padha mlebu Islam, pasrah marang Allah.
• لَا تَمُنُّوا (lā tamunnū): aja padha nganggep gedhe/ngetokake kabecikanmu.
• بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ (balillāhu yamunnu): malah Allah kang paring kabecikan kang sejati.
• هَدَاكُمْ لِلْإِيمَانِ (hadākum lil-īmān): Allah paring pituduh marang kowe kabeh supaya duwe iman.
• إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ (in kuntum ṣādiqīn): yen kowe kabeh pancen bener-bener temen lan jujur.

1. Tafsir ayat:

Ayat iki ana ing Surah Al-Hujurat, lan isine ngandhani bab wong-wong Arab badui (A'rab) kang padha rumangsa wis menehi kabecikan gedhe marang Nabi Muhammad ﷺ amarga wis mlebu Islam lan melu ndhukung beliau. Wong-wong mau padha nganggep yen dheweke wis nglakoni perkara kang gedhe banget, kaya-kaya Nabi ﷺ duwe utang budi marang dheweke.

Banjur Allah paring dhawuh marang Nabi ﷺ supaya ngandhani wong-wong mau: "Aja padha nganggep gedhe marang aku bab keislamanmu." Tegese, aja padha rumangsa yen mlebu Islam iku minangka peparing utawa jasa marang Nabi ﷺ. Amarga sejatine, keuntungan lan manfaat saka mlebu Islam iku bali marang awake dhewe-dhewe, dudu marang Nabi ﷺ. Sing entuk manfaat yaiku wong kang mlebu Islam iku dhewe, amarga bakal oleh ganjaran lan ridho saka Allah.

Malah kosok baline, Allah kang paring kabecikan kang gedhe banget marang wong-wong mau, yaiku Allah wis paring pituduh lan taufik supaya dheweke bisa duwe iman marang Allah lan Rasul-Nya. Iki minangka nikmat kang paling gedhe, luwih gedhe tinimbang apa wae kang bisa ditindakake dening manungsa. Dadi, yen wong-wong mau pancen bener-bener jujur lan temen ing imane, mesthine kudu ngerti yen kabeh iku saka Allah, dudu saka kekuwatane dhewe.

Dadi intine, ayat iki mulangake supaya wong Islam ora rumangsa gedhe lan ora nganggep yen dheweke wis menehi jasa marang Allah utawa marang Nabi ﷺ kanthi mlebu Islam. Amarga sejatine, sapa wae kang oleh pituduh marang iman iku kabeh saka kanugrahan lan kabecikan saka Allah SWT.

1. Faedah lan piwulang kanggo narik kawigaten marang Islam:

• Iman iku nikmat paling gedhe saka Allah. Ora ana wong kang bisa mlebu Islam tanpa pituduh saka Allah. Mula, awake dhewe kudu tansah syukur lan ora sombong.
• Aja rumangsa paling gedhe amarga wis mlebu Islam. Mlebu Islam iku kanggo kabegjane awake dhewe, dudu kanggo ngundhakake pangkat ing ngarepe manungsa utawa ngarep-arep pujian.
• Islam mulangake andhap asor (tawadhu'). Wong kang bener-bener ngerti ajaran Islam bakal tansah andhap asor, amarga ngerti yen kabeh kabecikan iku saka Allah.
• Allah iku Maha Pemurah. Panjenengane paring pituduh marang sapa wae kang dikersakake. Iki nuduhake yen Islam iku agama kang kebak katresnan lan kanugrahan saka Allah.
• Dadi wong Islam iku kudu jujur lan temen. Yen wis ngaku Islam, kudu dibarengi karo iman kang bener lan tumindak kang apik, supaya ora mung ngaku-ngaku wae.
• Ayat iki ngajak kita supaya tansah eling marang Allah. Amarga mung Allah kang bisa menehi pituduh lan njaga iman kita nganti pungkasan.

Mula saka iku, ayo padha syukur marang Allah kang wis paring nikmat iman lan Islam, lan aja padha rumangsa gedhe utawa nganggep yen awake dhewe wis menehi jasa marang Allah. Kabeh iku mung saka kanugrahan lan kabecikan saka Allah SWT.