Moida surasi — Oyat 97

Kalimalarning ma'nolari:

• الْكَعْبَةَ — Ka'ba, ya'ni to'rtburchak shaklidagi uy. Arab tilida har bir to'rtburchak uyga "ka'ba" deyiladi.
• الْبَيْتَ الْحَرَامَ — hurmat qilinadigan, muqaddas uy.
• قِيَامًا — odamlarning diniy va dunyoviy ishlari tik turadigan, ularga tayanch bo'lgan narsa.
• الشَّهْرَ الْحَرَامَ — hurmat qilinadigan oylar (Zulqa'da, Zulhijja, Muharram va Rajab).
• الْهَدْيَ — haj yoki umra uchun Ka'baga olib boriladigan qurbonlik hayvonlari.
• الْقَلَائِدَ — bo'yniga belgi osilgan, Ka'baga yo'llanganini bildiruvchi qurbonlik hayvonlari.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga katta marhamat qilib, Ka'ba — muqaddas uyni odamlar uchun qo'llab-quvvatlovchi va ularning ishlarini tartibga soluvchi qilib qo'ydi. U orqali odamlarning diniy manfaatlari — namoz, haj va umra kabi ibodatlar amalga oshadi. Shuningdek, u orqali dunyoviy manfaatlari ham yuzaga keladi: Ka'ba atrofi xavfsiz joy bo'lib, u yerga turli tomondan mevalar va rizqlar keltiriladi, odamlar u yerda tinch-osoyishta yashaydilar.

Bundan tashqari, Alloh hurmat qilinadigan oylarni (Zulqa'da, Zulhijja, Muharram va Rajab) odamlar uchun xavfsizlik manbai qildi — bu oylarda urush va tajovuz qilish taqiqlangan, shunda odamlar o'z hayotlari va mol-mulklaridan xotirjam bo'ladilar. Shuningdek, Alloh Ka'baga yo'llangan qurbonlik hayvonlarini va ularning bo'yniga osilgan belgilarni ham himoya ostiga oldi — ularga hech kim zarar yetkaza olmaydi, chunki ular Allohning uyiga yo'llanganligining belgisidir.

Bu hukmlar — Ka'baning ulug'ligi, hurmat oylarining himoyasi, qurbonliklarning daxlsizligi — sizlarga Alloh taolo osmonlardagi va yerdagi hamma narsani bilishini hamda Uning har bir narsadan xabardor ekanini anglatish uchundir. Chunki Allohning bu qonunlari sizlarning manfaatlaringizni bilishiga asoslangan — U sizlarga zarar yetadigan narsalarni oldindan bilib, ularni man qilgan va foyda keltiradigan narsalarni buyurgan.

Foydalar:

• Ka'ba va muqaddas joylar islomda tinchlik va xavfsizlik ramzi ekanini, Alloh bandalarining hayotini himoya qilishni xohlayotganini ko'rsatadi.
• Alloh taolo har bir ishimizni, hatto yuraklarimizdagi niyatlarni ham biladi — bu bizni Uning oldida to'g'ri yo'l tutishga undaydi.
• Islom dini odamlarning diniy va dunyoviy manfaatlarini birgalikda himoya qiladi — bu dinning komilligini va rahmli ekanini namoyon etadi.
• Allohning har bir hukmi — bu bandalarga bo'lgan cheksiz rahm-shafqatining ifodasidir, chunki U bizning nima yaxshi, nima yomon ekanini eng yaxshi biluvchidir.