Sure Mâide — Ayet 97

Kelime Anlamları:

• Kâbe: Dört köşeli, kübik şekilli ev demektir. Araplar dört köşeli her eve Kâbe derlerdi.
• Beyt-i Haram: İçinde kan dökülmesi, avlanma ve savaşın haram kılındığı kutsal ev.
• Kıyâm: Ayakta durma, düzenin sağlanması, insanların işlerinin yolunda gitmesi için dayanak noktası.
• Şehr-i Haram: Haram aylar; Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep aylarıdır.
• Hedy: Harem bölgesine (Kâbe'ye) hediye olarak götürülen kurbanlık hayvanlar.
• Kalâid: Boynuna işaret konularak Kâbe'ye kurban olduğu belirtilen hayvanlar.

Tefsir:

Allah Teâlâ, kullarına olan sonsuz rahmetinin bir tecellisi olarak Kâbe'yi, o mübarek ve kutsal evi insanlar için bir kıyam, yani hayatlarının düzen ve istikamet üzere devam etmesi için bir dayanak kılmıştır. Bu mübarek ev; Müslümanların namazlarını ona yönelerek kılmaları, hac ve umre ibadetlerini eda etmeleri sebebiyle dinî hayatlarının merkezidir. Aynı zamanda Allah, bu kutsal bölgeyi emin bir sığınak kılmış; oraya sığınan herkese güven ve huzur bahşetmiştir. İnsanlar ticaret, ziyaret ve ibadet maksadıyla oraya akın akın gelirler; böylece hem dünyevî menfaatler elde edilir hem de manevî kazançlar sağlanır.

Bununla birlikte Allah, haram ayları da (Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep) insanlar için bir güvenlik vesilesi kılmıştır. Bu aylarda savaş ve çatışma yasaklanmış, insanların can ve mal güvenliği koruma altına alınmıştır. Böylece bu aylarda insanlar güven içinde hac ibadetlerini yerine getirebilir, ticaretlerini rahatça yapabilirler. Ayrıca Kâbe'ye hediye olarak götürülen kurbanlık hayvanlar ve boyunlarına işaret takılan kalâid de dokunulmaz kılınmıştır. Bu sayede hac yolculuğuna çıkanlar, malları ve canları konusunda hiçbir endişe duymadan yollarına devam edebilirler.

Ey insanlar! Allah'ın bu düzenlemeleri size, O'nun göklerde ve yerde olan her şeyi bildiğini ve sizin maslahatınızı (yararınızı) en iyi şekilde gözettiğini öğretmek içindir. Siz daha ihtiyaç duymadan, daha sıkıntıya düşmeden Allah sizin için güvenlik önlemlerini almış, hayatınızı kolaylaştırmıştır. İşte bu, Allah'ın her şeyi kuşatan ilminin apaçık bir delilidir. O, sizin kalplerinizden geçenleri, gizli açık tüm hallerinizi bilir; hiçbir şey O'na gizli kalmaz.

Öyleyse ey kardeşlerim! Bu büyük nimetlere şükredelim. Kâbe'ye, haram aylara ve Allah'ın koyduğu sınırlara saygı gösterelim. Bilmeliyiz ki bu saygı, aslında kendi menfaatimizedir. Allah'ın emirlerine uyduğumuzda hem dünyada huzur buluruz hem de ahirette kurtuluşa ereriz. Rabbimiz bizi, bu kutsal değerlere hürmet edenlerden eylesin ve bizleri her türlü kötülükten korusun. Âmin.