Mumtəhinə surəsi — Ayə 12

Bəzi kəlmələrin izahı:

• يُبَايِعْنَكَ (yubayi'nəkə): Sənə beyət edirlər, yəni səninlə əhd-peyman bağlayır, itaət sözü verirlər.
• بُهْتَانٍ (buhtan): Yalan iftira, heç vaxt olmamış bir şeyi uydurub başqasının üzərinə atmaq.
• يَفْتَرِينَهُ (yəftərinəhu): Onu özləri uydururlar, yalandan qururlar.
• بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ (bəynə əydihinnə və ərcülihinnə): Əlləri ilə ayaqları arasında — bu, uşağın doğularkən ananın qarşısına düşdüyü yeri ifadə edir; yəni qadının özünə aid olmayan uşağı özününkü kimi göstərməsi.
• مَعْرُوفٍ (mə'ruf): İslamın və ağlın yaxşı saydığı, Allahın razı qaldığı iş.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Mömin qadınlar sənə gəlib beyət etmək istədikdə — bu, Məkkə fəthində baş verən o mübarək hadisədir — onlar səninlə belə bir əhd bağlayırlar: Allaha heç bir şeyi şərik qoşmayacaq, yalnız Ona ibadət edəcəklər; oğurluq etməyəcəklər; zinaya yaxınlaşmayacaqlar; cahiliyyə dövrünün vəhşi adətinə uyaraq öz övladlarını, xüsusilə qız uşaqlarını diri-diri basdırıb öldürməyəcəklər; özlərinə aid olmayan uşağı uydurub ərlərinin boynuna atmayacaqlar — belə ki, doğulan uşaq ananın qarşısına düşür, onlar isə onu yalandan başqasının uşağı kimi təqdim edirlər; və sənin əmr etdiyin hər hansı yaxşı işdə sənə qarşı çıxmayacaqlar. Onlar bu şərtlərlə gəldikdə, beyətini qəbul et və onlar üçün Allahdan bağışlanma dilə. Həqiqətən, Allah tövbə edən qullarının günahlarını bağışlayandır, onlara qarşı çox mərhəmətlidir.

Bu ayədən öyrəndiyimiz dərslər:

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam qadına böyük dəyər verir və onun fikrini, iradəsini ciddiyə alır. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) qadınlarla ayrıca beyət edir, onların sözünü dinləyir və onlar üçün dua edirdi. Bu, İslamın qadını cəmiyyətin fəal və şərəfli bir üzvü kimi gördüyünün bariz sübutudur.

Ayədə sadalanan şərtlər — Allaha şərik qoşmamaq, oğurluq etməmək, zinadan uzaq durmaq, övladları qorumаq, yalan danışmamaq, yaxşı işlərdə itaət etmək — əslində bütün bəşəriyyətin xoşbəxtliyi üçün zəruri olan əxlaqi prinsiplərdir. Bu prinsiplərə əməl edən insan həm dünyada rahatlıq, həm də axirətdə Allahın razılığını qazanar.

Ey insan! Bil ki, Allahın qapısı hər zaman açıqdır. Günahın nə qədər çox olsa da, tövbə edib Ona üz tutsan, O, səni bağışlayar. Çünki O, Ğəfurdur — çox bağışlayandır, Rəhimdir — sonsuz mərhəmət sahibidir. Gəl, bu ayənin nurundan sən də payını al: Allaha tək ibadət et, əxlaqını gözəlləşdir və Peyğəmbərin yolunu tut. Bu yolda sənin üçün həm şərəf, həm sülh, həm də əbədi səadət vardır.