Muddəssir surəsi — Ayə 31

Sözlərin izahı:

• أَصْحَابَ النَّارِ: Cəhənnəm əhli, yəni cəhənnəmə nəzarət edən və onun odunu qalayan mələklər.
• عِدَّتَهُمْ: Onların sayı, yəni cəhənnəm gözətçilərinin sayı olan on doqquz.
• فِتْنَةً: İmtahan, sınaq; həm də azğınlıq və çaşqınlıq mənasında.
• لِيَسْتَيْقِنَ: Qəti şəkildə əmin olmaları üçün, şübhəsiz inanmaları üçün.
• يَرْتَابَ: Şübhə etmək, tərəddüd etmək.
• مَرَضٌ: Xəstəlik; burada məcazi mənada qəlb xəstəliyi, yəni nifaq və şəkk.
• جُنُودَ رَبِّكَ: Rəbbinin orduları, yəni Allahın yaratdığı mələklər və digər məxluqlar.
• ذِكْرَى: Xatırlatma, öyüd-nəsihət.

Ayənin təfsiri:

Allah-Təala buyurur ki, cəhənnəmə nəzarət edənləri yalnız mələklərdən yaratmışdır. Onlar çox güclü və sərt mələklərdir; insanlar onlara qarşı heç bir gücə malik deyillər və onlardan qaça bilməzlər. Bu mələklərin sayını — on doqquzu — Allah yalnız kafirlər üçün bir imtahan və sınaq vasitəsi etmişdir. Çünki kafirlər bu sayı eşidərkən ona istehza edir, məsxərəyə qoyur və beləcə öz küfrlərini daha da artırırlar.

Eyni zamanda bu say, kitab verilmiş yəhudi və xristianların — yəni Tövrat və İncil əhlinin — Quranın haqq olduğuna qətiyyətlə inanmalarına səbəb olur. Çünki onların kitablarında da cəhənnəm gözətçilərinin sayı barədə xəbərlər vardır və Quran onlara uyğun gəlir. Bununla da möminlərin imanı daha da artır, güclənir. Beləcə nə kitab əhli, nə də möminlər bu say barədə heç bir şübhəyə düşməzlər.

Lakin qəlblərində nifaq xəstəliyi olanlar və kafirlər bu sayı eşidərkən deyirlər: "Allah bu qəribə sayla nə demək istəyir? Bunun mənası nədir?" Onlar bunu Allahın kəlamına qarşı bir şübhə və etiraz vasitəsi edirlər. Allah beləcə istədiyi kimsəni azdırır, istədiyi kimsəni isə doğru yola yönəldir. Bu, Allahın hikmətidir; kimin qəlbində iman varsa, o, bu ayələrdən faydalanır, kimin qəlbində küfr və nifaq varsa, o, daha da azır.

Allahın ordularını — mələklərdən və digər məxluqlardan ibarət olan qoşunlarını — Onun özündən başqa heç kəs tam şəkildə bilməz. Onların sayı, gücü və vəzifələri yalnız Allaha məlumdur. Bu ayələr isə bütün bəşəriyyət üçün yalnız bir xatırlatma, bir öyüd-nəsihətdir. İnsanlar bu xatırlatmadan düşünüb ibrət götürsünlər, Allahın qüdrətini və əzəmətini dərk etsinlər.

Ey insan! Bu ayələr sənə Allahın sonsuz qüdrətini və hikmətini göstərir. Allahın yaratdığı orduların saysız-hesabsızlığını düşün və Onun əzəməti qarşısında təvazökar ol. Bu xatırlatma sənin üçün bir fürsətdir — qəlbinizi imanla doldurun, şübhələrdən uzaq durun və Allahın doğru yolunu tutun. Unutmayın ki, hidayət yalnız Allahın əlindədir; Ona sığının, Onun rəhmətini diləyin və bu Quranın xatırlatmalarından faydalanaraq imanınızı gücləndirin.