Аль-Анфаль сүрәсе — Аять 57

Сүзләрнең мәгънәләре:

• тәсқафәннәһүм — аларга ирешсәң, аларны кулга төшерсәң, алар өстеннән җиңү яуласаң.
• фәшәррид — таратырга, куркытып сибелергә мәҗбүр итәргә, аларны үрнәк итәрлек җәза бирергә.
• мән халфәһүм — аларның артыннан килүчеләрне, ягъни башка дошманнарны.
• йәззәккәрүн — вәгазьләнүләре, гыйбрәт алулары өчен.

Аять тәфсире:

Ий Мухәммәд галәйһиссәләм! Әгәр сугыш вакытында килешүне бозучы кавемгә ирешсәң, аларны кулга төшерсәң яки алар өстеннән җиңү яуласаң, аларга шундый каты җәза бир, шундый укытырлык гыйбрәт күрсәт ки, аларның артыннан килүче башка дошманнар да куркып, таралышып бетсеннәр. Аларны үтерү, әсир итү яки каты рәвештә җәзалау аша син аларны башкалар өчен үрнәк итәрсең. Бу эшнең максаты — аларның артыннан килүчеләрне куркыту, аларның йөрәкләренә өркү салу, шуның белән алар сиңа каршы сугышырга һәм дошманнарыңа ярдәм итәргә батырчылык итмәсеннәр. Бәлки алар үзләренә килгән җәзаны күреп, гыйбрәт алырлар, аңлап, вәгазьләнерләр һәм синең белән сугышуның ахыры яман булачагын белерләр. Шулай итеп, алар килешүне бозудан һәм сиңа каршы чыгудан тукталырлар.

Гыйбрәтләр һәм файдалар:

• Дошманнарга карата ныклык һәм катылык күрсәтү — аларны туктатуның иң тәэсирле юлы, ә зәгыйфьлек күрсәтү аларны тагын да батырайта.
• Бер төркемгә бирелгән җәза башкалар өчен дә гыйбрәт булып хезмәт итә, шуңа күрә җәзалауда гаделлек һәм тиешле катгыйлык сакларга кирәк.
• Ислам — көч һәм куркуны түгел, ә гаделлек һәм иминлекне урнаштыру дине. Дошманнарны куркыту аларның явызлыгын туктату өчен генә, ә көч куллану — сугыш кырында гына.
• Мөселманнарга үз диннәрен, җирләрен һәм хөрмәтләрен саклау өчен көчле булырга, әмма бу көчне гаделлектән читкә чыкмыйча гына кулланырга кирәк.