Anfol surasi — Oyat 57

Kalimalarning ma'nolari:

• تَثْقَفَنَّهُمْ: ularni topsang, qo'lga kiritsang, ularga yetishsang.
• فَشَرِّدْ بِهِمْ: ular orqali (ularni qattiq jazolash orqali) boshqalarni qo'rqitib, tarqatib yubor.
• مَنْ خَلْفَهُمْ: ulardan keyingilar, ya'ni boshqa dushmanlar.
• لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ: ular eslatma olishlari, ibrat olishlari uchun.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Agar urush maydonida ahdni buzgan shu toifadagi kimsalarga yetishsang, ya'ni ularni qo'lga kiritsang yoki ular bilan to'qnashsang, ularga shunday qattiq jazo va azob berki, ularning orqasidagi boshqa dushmanlar ham bundan dahshatga tushsin, qo'rqib tarqab ketsin. Chunki sen shu ahd-buzarlarga ibratli jazo bersang, ularning ortidagi boshqa dushmanlar ham senga qarshi chiqishga jur'at eta olmaydi, urushishdan qaytadi. Bu jazo ular uchun eslatma bo'lsin, ular o'zlaridan oldingilarning boshiga tushgan musibatdan saboq olib, senga qarshi urush ochishdan va boshqalarni senga qarshi qo'zg'ashdan tiyilsinlar.

Foydalar:

• Dushmanga nisbatan qat'iy va kuchli bo'lish, islom dushmanlarini qo'rqitish orqali ularning fitnasini oldini olish — bu rahmdillikning bir ko'rinishidir. Chunki kuchsizlik va yumshoqlik dushmanni yanada jasoratli qiladi, natijada ko'proq qon to'kiladi.
• Ushbu oyat musulmonlarga dushmanga qarshi kurashda strategik fikrlashni, ya'ni bir guruhni jazolash orqali boshqalarini ham qo'rqitish va ularning hujum rejalarini barbod qilishni o'rgatadi.
• Jazo va intizom orqali ibrat ko'rsatish — jamiyatni buzg'unchiliklardan saqlashning muhim vositasidir. Bu nafaqat urushda, balki tinch hayotda ham jinoyatchilarga nisbatan jazo qo'llash orqali boshqalarni ogohlantirish kerakligini bildiradi.
• Musulmonlarning kuch-qudrati va dushmanga nisbatan murosasizligi — ularning e'tiqodi va dinini himoya qilishdagi jiddiyligini ko'rsatadi. Bu esa islomning kuch va adolat diniga asoslanganligini namoyon etadi.