سورت توبه — آیت 18

د معنیٰ لرونکي کلمې:

• يَعْمُرُ: ابادول، جوړول، ساتل، پاک ساتل او په عبادت کې ګټه اخیستل.
• الْيَوْمِ الْآخِرِ: د قیامت ورځ، هغه ورځ چې حساب او جزا به وي.
• آتَى الزَّكَاةَ: د مال زکات ورکول.
• لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ: له الله پرته له هیچا نه وېرېدل، نه د ملامت کوونکي ملامتۍ نه.

تفسیر:

الله تعالی په دې آیت کې د مسجدونو د ابادولو حقیقي معیار بیانوي. دا خبره روښانه کوي چې د مسجدونو ابادول یوازې د هغو کسانو کار دی چې په الله او د قیامت په ورځ یې ایمان راوړی وي، او دا ایمان یې یوازې په ژبه نه وي، بلکې په عمل کې څرګند وي. دوی لمونځ قايموي، زکات ورکوي، او له الله پرته له هیچا نه وېرېږي — نه د ملامت کوونکي له ملامتۍ نه، نه له ظالم نه، او نه له بندګانو نه. دوی خپل دین او عبادت د خلکو د خوښې یا ناخوښې تابع نه کوي.

د مسجدونو ابادول یوازې د ودانیو په جوړولو پورې محدود نه دی، بلکې په کې د مسجد پاک ساتل، په کې لمونځ کول، د الله یادول، د علم زده کړه او تدریس، او د هغو خبرو او کارونو نه ساتل شامل دي چې د مسجد له اصلي موخې سره سمون نه لري، لکه د دنیا خبرې او بې ګټې کارونه.

بیا الله تعالی فرمایي چې دا ډول کسان — چې ایمان، لمونځ، زکات او د الله نه وېره لري — هغه کسان دي چې امید یې دی چې له هدایت شویو څخه به وي. او کله چې الله تعالی وايي "عَسَى" (امید دی)، نو دا د الله له جانبه حتمي ده، ځکه چې الله تعالی د خپلو بندګانو سره د رحمت او فضل وعده کړې ده.

فايدې:

1. د مسجدونو ابادول د ایمان نښه ده، او دا یوازې د هغو کسانو لپاره ممکن دی چې د زړه له کومي یې ایمان راوړی وي.
2. د مسجد ابادول یوازې په ظاهري جوړښت پورې نه دی، بلکې په روحاني ابادولو پورې هم دی — لمونځ، ذکر، علم او پاکوالی.
3. مؤمن باید له الله پرته له هیچا نه وېرېږي، او د حق په ویلو او د دین په پیروي کې باید د خلکو له ملامتۍ نه ونه وېرېږي.
4. د ایمان او عمل ترمنځ اړیکه ډېره مهمه ده — ایمان باید په عمل کې څرګند شي، لکه لمونځ او زکات.
5. دا آیت مومنانو ته ډاډ ورکوي چې که دوی دا صفات ولري، نو الله تعالی به دوی ته هدایت او برکت ورکړي، او د دوی کارونه به قبول کړي.