Tövbə surəsi — Ayə 18

Kəlmələrin mənaları:

• يَعْمُرُ – abad edər, tikər, bərpa edər, içində ibadət edər.
• مَسَاجِدَ – məscidlər, Allahın evləri.
• آمَنَ – iman gətirər, inanar.
• أَقَامَ الصَّلَاةَ – namazı layiqincə, vaxtında və şərtlərinə riayət edərək qılar.
• آتَى الزَّكَاةَ – zəkatını verər, malından Allah yolunda pay çıxarar.
• لَمْ يَخْشَ – qorxmaz, çəkinməz.
• فَعَسَى – bəlkə, yaxın olar (Allah tərəfindən gələndə bu, mütləq gerçəkləşən bir vəddir).
• الْمُهْتَدِينَ – doğru yola yönəlmişlər, hidayətə çatmışlar.

Təfsir:

Ey mömin qardaşlar! Bu mübarək ayədə Uca Allah bizə xəbər verir ki, Onun məscidlərini yalnız və yalnız həqiqi iman sahibləri abad edərlər. Bəs bu abadlıq nə deməkdir? Bu, təkcə məscidlərin tikilməsi və təmir olunması deyil; həm də orada namaz qılmaq, Allahı zikr etmək, elm öyrənmək və öyrətmək, məscidi dünya söhbətlərindən və ona layiq olmayan hər şeydən qorumaqdır.

Allah bu ayədə məscidləri abad edənlərin xüsusiyyətlərini sadalayır:

1. Onlar Allaha və Axirət gününə iman gətirirlər – yəni tək Allaha ibadət edir, Ona heç bir şərik qoşmur və ölümdən sonra dirilməyə, haqq-hesaba yəqinliklə inanırlar.
2. Namazı layiqincə qılırlar – bu, onların Allahla əlaqəsini canlı saxlayır.
3. Zəkat verirlər – bu da onların mal-dövlətlərində kasıbların haqqını ayırmaqla cəmiyyətə fayda vermələrini göstərir.
4. Və onlar Allahdan başqa heç kəsdən qorxmurlar – nə bir zalımın təhdidindən, nə də bir tənəçinin sözündən çəkinmirlər. Onlar Allah yolunda heç bir qınayanın qınağından qorxmazlar.

Belə insanlar haqqında Allah buyurur: "Məhz onlar hidayətə çatmışlardan olacaqlar." Burada "عَسَى" (bəlkə) sözü Allah tərəfindən gəldiyi üçün mütləq gerçəkləşən bir vəddir. Yəni bu insanlar, şübhəsiz ki, doğru yoldadırlar və Cənnətə nail olacaqlar.

Ey əziz qardaşlar! Gəlin bu ayədən ibrət götürək. Məscidlərə getməyi, oranı abad etməyi özümüzə şüar edək. Ancaq unutmayaq ki, məscidin əsl abadlığı ürəklərimizin təqva ilə dolu olmasıdır. Kimin qəlbi imanla doludursa, onun əməlləri də gözəl olar. Allah bizi məscidlərin əsl abad edənlərindən etsin, bizləri hidayət yolundan ayırmasın! Amin!