Сураи Ат-Тауба — Оят 18

1. Маънои калимаҳои муҳим:

• يَعْمُرُ (яъмуру): обод месозад, нигоҳубинӣ мекунад ва пур мекунад.
• مَسَاجِدَ (масоҷид): ҷамъи «масҷид», яъне ҷойҳои саҷда ба Худо.
• أَقَامَ الصَّلَاةَ (ақома-с-салота): намозро бо шарту шароиташ адо кард.
• آتَى الزَّكَاةَ (оата-з-закота): закотро дод.
• لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ (лам яхша илла-Ллоҳа): аз касе ҷуз Худо натарсид.
• فَعَسَىٰ (фаъасо): умед аст, наздик аст.
• الْمُهْتَدِينَ (ал-муҳтадин): роҳёфтагон, ҳидоятшудагон.

1. Тафсири оят:

Ба ростӣ, масҷидҳои Худоро танҳо касе обод мекунад ва ҳаққи онҳоро адо менамояд, ки ба Худованди ягона имон овардааст ва ба Ӯ ҳеҷ касеро шарик нагардонидааст, ба рӯзи қиёмат бовар дорад, намозро бо шарту шароиташ барпо медорад, закотро аз молаш медиҳад ва аз касе ҷуз Худои субҳона наметарсад — на аз маломати мардум ва на аз таънаи душман. Чунин ашхос ҳамон касоне ҳастанд, ки умед аст ба роҳи рост ҳидоят ёфта бошанд. Аммо мушрикон аз ин ҳидоят ва ободонии масҷидҳо аз ҳама дуртаранд.

Ободонии масҷид танҳо бино кардан нест, балки тоза кардан, намоз хондан, зикр гуфтан, дарси илми шаръӣ омӯхтан ва аз ҳар чизе ки барои он бино нашудааст — мисли суҳбатҳои дунёӣ ва монанди он — нигоҳ доштанро дар бар мегирад. Калимаи «ъасо» (умед аст) аз ҷониби Худо маънои ҳатмӣ ва воқеъшавандаро дорад, зеро Худо ҳар чизеро, ки ваъда диҳад, ба амал меорад; вале аз ҷониби бандагон маънои гумон ва умедро дорад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ободонии масҷидҳо кори ҳар кас нест, балки кори аҳли имон ва ихлос аст; пас ҳар мусулмон бояд ба ин кори некӯ майл кунад ва дар он саҳм гирад.
• Имон ба Худо ва рӯзи қиёмат, барпо доштани намоз ва додани закот — инҳо асосҳои зиндагии мусулмонӣ ҳастанд, ки инсонро ба ҳидоят мерасонанд.
• Озодӣ аз тарси ғайри Худо — ин далели қуввати имон ва садоқати банда аст; мусулмон набояд аз маломати мардум битарсад, вақте ки ҳақро мегӯяд ва амал мекунад.
• Худованд ба чунин бандагон ваъдаи ҳидоят медиҳад, ки ин бузургтарин неъмат аст; ҳар кас хоҳиши роҳи рост дорад, бояд ин сифатҳоро дар худ парвариш кунад.
• Ин оят дили инсонро ба ислом ва Қуръон гарм мекунад, зеро нишон медиҳад, ки роҳи ҳидоят кушода аст ва ҳар кас метавонад бо имон ва амали нек ба он бирасад.