Ат-Тауба сүрөсү — Аят 24

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• عَشِيرَتُكُمْ — жакын туугандарыңар, уруу-уруктарыңар.
• اقْتَرَفْتُمُوهَا — өзүңөр тапкан, эмгектенип топтогон дүйнө-мүлкүңөр.
• تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا — соодаңар жүрбөй, насыя болуп калышынан корккон нерселер.
• مَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا — жашоого ыңгайлуу, көңүлүңөргө жаккан үйлөр.
• فَتَرَبَّصُوا — күтө тургула, көз салып тургула.
• بِأَمْرِهِ — Аллахтын буйругу, башкача айтканда Анын азабы жана өкүмү.
• الْفَاسِقِينَ — Аллахка баш ийүүдөн чыккан, күнөөкөр адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, ыймандуу адамдарга айт: эгер силердин ата-енеңер, балдарыңар, ага-инилериңер, жубайларыңар жана жакын туугандарыңар, ошондой эле өзүңөр тапкан дүйнө-мүлкүңөр, жүрбөй калышынан корккон соода-сатыгыңар жана жашоого ыңгайлуу деп эсептеген үй-жайыңар — ушулардын баары силерге Аллахтан, Анын элчисинен жана Анын жолундагы күрөштөн (жихаддан) да артык жакын жана сүйүктүү болуп калса, анда Аллах өз буйругун (азабын) алып келгенге чейин күтө тургула. Аллах күнөөгө баткан, баш ийүүдөн чыккан коомду туура жолго салбайт.

Бул аятта адам баласынын жүрөгүндөгү эң кымбат нерселер — үй-бүлө, тууган-урук, байлык, соода жана жагымдуу үй — саналып өтүлөт. Бирок булардын баары Аллахка жана Анын элчисине болгон сүйүүдөн, ошондой эле Анын жолундагы жихаддан жогору турбашы керектиги эскертилет. Эгер адам ушул дүйнөлүк нерселерди ыймандан, пайгамбардын жолун жүрүүдөн жана Аллах үчүн күрөшүүдөн артык көрсө, бул анын жүрөгүндөгү олуттуу оорунун белгиси. Мындай адамдарга Аллахтын өкүмү келгенге чейин күтүү буйрулат, себеби алар баш ийүүдөн чыгып, күнөөкөрлөрдүн катарына кошулган. Аллах мындай адамдарды Өз ыраазылыгына жеткирүүчү туура жолго салбайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандын чыныгы сынагы — дүйнөлүк байлык менен жакындыктын ортосундагы тандоо экенин көрсөтөт. Ислам адамды үй-бүлөсүнөн, туугандарынан баш тартууга чакырбайт, тескерисинче, аларды жакшылыкка жетелөөгө, бирок Аллахтын ыраазылыгын баарынан жогору коюуга үйрөтөт.
• Аллахка жана Анын элчисине болгон сүйүү — жүрөктөгү эң терең, эң чынчыл сүйүү. Бул сүйүү адамды дүйнөнүн убактылуу жыргалчылыктарына кул кылып койбойт, тескерисинче, аны түбөлүк бакытка — бейишке жеткирет.
• Жихад — Аллахтын сөзү бийик болушу үчүн күрөшүү. Бул күрөш адамдын жанын, мал-мүлкүн, убактысын Аллахтын жолуна арноо менен гана чыныгы мааниге ээ болот. Аллах үчүн тарткан ар бир кыйынчылык, ар бир курмандык эсепсиз соопторго айланат.
• Аяттагы эскертүү — адамды ойлонууга чакырат: мен эмнени баарынан артык көрөм? Жүрөгүмдө Аллах менен пайгамбардын орду кандай? Бул суроолорго жооп берүү аркылуу адам өзүнүн ыйманын бекемдей алат.
• Ислам — бул жөн гана адат же салт эмес, бул жүрөктүн тереңинен чыккан сүйүү жана берилүү. Аллахка болгон сүйүү адамды эч качан зыянга учуратпайт, тескерисинче, аны эки дүйнөдө тең бактылуу кылат.
• Бул аят аркылуу ар бир ыймандуу адам өзүнүн жашоосундагы артыкчылыктарды туура коюуга, дүйнө кубанычтарына алданып калбоого, Аллахтын буйруктарын аткарууда бекем турууга чакырылат. Ошентип, ал Аллахтын ыраазылыгына жана бейишке жетүүнүн жолун табат.