سورت توبه — آیت 8

د کلمو معناګانې:

• يَظْهَرُوا: پر تاسو باندې غالب شي، برلاسی شي.
• يَرْقُبُوا: پاملرنه وکړي، خیال وساتي.
• إِلًّا: د خپلوۍ اړیکه، قرابت.
• ذِمَّةً: عهد، ژمنه، امان.
• يُرْضُونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ: په خپلو خولو (ژبو) سره تاسو خوشحاله کوي، ښه خبرې کوي.
• تَأْبَىٰ قُلُوبُهُمْ: د دوی زړونه انکار کوي، نه مني.
• فَاسِقُونَ: د الله له حکم څخه وتونکي، عهد ماتونکي.

تفسیر:

دا آیت د مشرکانو د عهد او پيمانې په اړه خبر ورکوي او وايي: څنګه به د دوی لپاره کوم عهد او امان وي، په داسې حال کې چې که دوی پر تاسو باندې غالب شي او برلاسی شي، نو نه به ستاسو په اړه د خپلوۍ اړیکه پاملرنه کوي او نه به کوم عهد او ژمنه مراعات کوي. دوی به ستاسو سره هر ډول ظلم او تیری کوي. دوی تاسو ته په خپلو خولو سره ښه خبرې کوي او هڅه کوي چې تاسو راضي کړي، خو د دوی زړونه له دې خبرو سره موافق نه دي او انکار کوي. د دوی ډېری خلک له ایمان او د الله له حکم څخه وتونکي او عهد ماتونکي دي، ځکه چې د دوی په منځ کې ځینې داسې هم شته چې عهد ته وفا کوي، خو اکثریت یې فاسقان او عهد ماتونکي دي.

فايدې:

• دا آیت مومنانو ته دا درس ورکوي چې د دښمنانو له ښو خبرو او ظاهري چلن څخه دې بې احتیاطه نه شي، ځکه چې د دوی زړونه له دوی سره نه دي.
• په دې پوهېږو چې د عهد او ژمنې وفا کول د اسلام له مهمو اصولو څخه ده، خو له هغو کسانو سره چې عهد ماتوي او دښمني کوي، باید هوښیار واوسو.
• دا آیت مومنانو ته دا هم ښيي چې په معاملاتو کې باید د ظاهري خبرو پر ځای د عمل او صداقت معیار وي، او له هغو کسانو څخه چې زړونه یې له ژبو سره نه دي، باید ځان وساتو.
• د دې آیت له لارې مومنانو ته دا هم معلومېږي چې الله تعالی د خپلو بندګانو د مصلحت لپاره د دښمنانو د چلن او کړنو پرده پورته کوي، تر څو مسلمانان له دوی څخه په امن کې وي او د دوی له مکر او فریب څخه خوندي پاتې شي.