Tavba surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• يَظْهَرُوا – ustun kelishsa, g‘olib bo‘lishsa.
• يَرْقُبُوا – rioya qilmaslik, saqlamaslik.
• إِلًّا – qarindoshlik rishtasi, yaqinlik aloqasi.
• ذِمَّةً – ahd, va’da, berilgan va’dani bajarish majburiyati.
• يُرْضُونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ – tillari bilan sizni rozi qilishga harakat qilishadi.
• تَأْبَى قُلُوبُهُمْ – qalblari buni rad etadi, ichlari boshqacha.
• فَاسِقُونَ – ahdni buzuvchilar, itoatdan chiqqanlar.

Tafsir:

Qanday qilib ular bilan ahd tuzish mumkin? Holbuki, agar ular sizlarga qarshi g‘olib kelishsa, na qarindoshlik rishtasini, na berilgan va’dani hurmat qilmaydilar. Ular sizni tillari bilan rozi qilishga urinadilar, ya’ni og‘izlari bilan chiroyli so‘zlar aytadilar, lekin qalblari buni rad etadi – ichlarida yomon niyat saqlaydilar. Ularning ko‘pchiligi ahdni buzuvchi, isyonkor kimsalardir, chunki ularning orasida ahdga vafo qiladiganlari ham bor, lekin aksariyati fosiqdir.

Foydalar:

Bu oyat mo‘minlarga dushmanlar bilan muomala qilishda hushyor bo‘lishni o‘rgatadi. Tashqi ko‘rinishga va chiroyli so‘zlarga aldanib qolmaslik kerak – insonning ichki holati, amallari va ahdiga vafosi asosiy mezon bo‘lishi lozim. Shuningdek, bu oyat musulmonlarni doimiy ravishda Allohga tavakkal qilishga va faqat Unga suyanishga chorlaydi, chunki insonlarning va’dalari o‘zgaruvchan bo‘ladi. Islom esa ahdga vafo qilishni, rostgo‘ylikni va ichki holat bilan tashqi holatning bir bo‘lishini talab qiladi – bu yuksak axloqiy fazilatlardir.