Ат-Тауба сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• كَيْفَ — қалай, қалайша (таңдану және жоққа шығару мағынасында).
• يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ — сендерге үстемдік етсе, жеңіске жетсе.
• لَا يَرْقُبُوا — сақтамайды, риғая етпейді, ескермейді.
• إِلًّا — туыстық, жақындық, араларындағы қарым-қатынас.
• ذِمَّةً — уәде, келісім, амандық.
• يُرْضُونَكُم بِأَفْوَاهِهِمْ — ауыздарымен ғана сендерді разы етуге тырысады.
• تَأْبَىٰ قُلُوبُهُمْ — жүректері бас тартады, көнбейді.
• فَاسِقُونَ — күнәкарлар, Аллаһтың әмірінен шыққандар, уәдені бұзушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта мүшріктермен жасалған келісімнің сенімсіздігін тағы да ескертіп, олардың шынайы бет-бейнесін ашады. Олармен келісім жасаудың қандай мәні бар? Өйткені олар сендерге үстемдік етіп, жеңіске жеткен сәтте туыстықты да, берген уәдесін де мүлде ескермейді. Олар сендерге тек ауыздарымен ғана жағымды сөздер айтып, көңілдеріңді разы етуге тырысады, ал жүректері бұған мүлде көнбейді — іштерінде мүлде басқа ниет жатыр. Олардың көпшілігі Аллаһтың әмірінен шығып, берген уәделерін бұзатын күнәкарлар. Сондықтан мұндай адамдарға сенім артып, олармен жасалған келісімге алдануға болмайды. Олардың сөздері мен жүректерінің арасында алшақтық бар: сырттай жақсы көрінгенімен, іштей жаулық пен арамдықты жасырады. Осылайша, аят мүміндерді сақ болуға, дұшпандарының сыртқы жылтырақ сөздеріне алданбауға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам діні адамды сақтыққа, айла-амалға алданбауға үйретеді. Бұл — мүміннің парасаттылығы мен көрегендігінің белгісі.
• Адамдарды сыртқы сөзімен емес, ішкі ниетімен және іс-әрекетімен бағалау керектігін білеміз. Шынайы сенім — жүректегі иман мен іс-әрекеттің бірлігінде.
• Құран адамның жүрек сырын ашатын, ақиқатты айқын көрсететін кітап. Ол — тек бұйрық-тыйым жинағы емес, адам табиғатын терең түсіндіретін даналық көзі.
• Аллаһқа шынайы берілген жан ғана уәдесінде тұрады, өйткені иман — адалдық пен беріктіктің негізі. Ислам адамды осындай биік ахлаққа тәрбиелейді.
• Осы аят арқылы Құранның адамзатқа деген қамқорлығын, қоғамды қауіп-қатерден сақтандыратын даналығын көреміз. Бұл — Исламның адам өмірін қорғауға, әділеттілік пен бейбітшілікке шақырған ілімінің бір көрінісі.