Аль-Аляк сүрәсе — Аять 2

Кайбер сүзләрнең мәгънәсе:

• «Әл-әләк» — ул юан, кызыл кан кисәге (кан өеме). Бу — кешенең бала төшерүдән соңгы икенче стадиясе, ягъни бала яралгысының кан кисәге рәвешендә булу чоры.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә кешене — барлык кеше нәселен — «әләк»тән, ягъни юан, кызыл кан кисәгеннән яралтты. Кеше башта нәфес (тамчы) булып, аннары кан кисәгенә әверелеп, шуннан соң гына тулы кеше булып формалаша. Бу — Аллаһының кодрәтенә иң ачык дәлилләрнең берсе. Кеше үзенең түбән чыгышын, нинди гади матдәдән яратылуын онытмасын өчен, Аллаһы аңа үзенең башлангычын искә төшерә. Әгәр кеше шушы гади тамчыдан, кан кисәгеннән яратылган булса, ул үзен тәкәбберләнеп, Ходаена каршы килерлек дип уйлый аламы? Юк, әлбәттә! Бу аять кешенең тәкәбберлеген вата, аның хакыйкатьтә ни дәрәҗәдә зәгыйфь һәм мохтаҗ икәнен күрсәтә.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кеше үзенең килеп чыгышы турында уйлап карасын — ул гади бер кан кисәгеннән яратылган. Бу аның тәкәбберлек итүенә юл куймый, чөнки кешенең башлангычы бик зәгыйфь.
2. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте бөек — Ул шушы гади матдәдән иң камил затны — кешене ярата алган.
3. Кеше үзенең яратылышын искә алып, Аллаһыга рәхмәтле булырга тиеш, чөнки аның барлыкка килүе — Аллаһының рәхмәте һәм хикмәте белән булган.
4. Бу аять кешене тыйнаклыкка, Аллаһы алдында басынкылыкка өнди, чөнки кеше үзе бернәрсә дә түгел, бәлки Аллаһының рәхмәте белән генә яшәүче зат.