Alaq surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma’nolari:

• "Alaq" – laxta qon, ya’ni ona qornida homilaning dastlabki bosqichlaridan biri bo‘lgan quyuq, yopishqoq qon parchasi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo insonning yaratilishining dastlabki bosqichini eslatib, O‘zining qudrati va hikmatini bayon qilmoqda. U insonni "alaq"dan, ya’ni laxta qondan yaratdi. Bu – insonning ona qornida rivojlanish jarayonidagi bir bosqich bo‘lib, u avval nutfa (urug‘) bo‘ladi, so‘ng laxta qonga aylanadi. Alloh taolo mana shu oddiy va zaif moddadan insonni mukammal bir shaklda, aql-idrok, ko‘rish, eshitish va boshqa ne’matlar bilan yaratdi. Bu oyat insonning asl kelib chiqishini eslatib, uning o‘zini katta tutib, mag‘rurlanishi noto‘g‘ri ekanini ko‘rsatadi. Chunki insonning asosi oddiy bir laxta qondir. Bu, shuningdek, Allohning cheksiz qudratiga dalildir: U zaif bir narsadan go‘zal va mukammal insonni yaratadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni kamtarlikka va o‘z yaratilishini o‘ylashga chorlaydi. Kimki o‘zining qanday yaratilganini o‘ylab ko‘rsa, Allohning buyuk qudratiga iqror bo‘ladi va o‘zini katta tutishdan saqlanadi.
• Insonning asli oddiy bir laxta qon ekani, unga o‘z zaifligini eslatadi va shukr qilishga undaydi. Alloh uni shunday zaif narsadan yaratib, unga aql, ilm va boshqa ne’matlarni berdi.
• Bu oyat ilmiy haqiqatlarga ham ishora qiladi: zamonaviy embriologiya (homila rivojlanishi) fani ham insonning ona qornida laxta qon bosqichidan o‘tishini tasdiqlaydi. Bu esa Qur’onning ilohiy kitob ekaniga yana bir dalildir.
• Inson yaratilishining dastlabki bosqichini eslash, uni oxiratdagi qayta tirilishga ishonishga ham yordam beradi. Chunki insonni yo‘qdan yaratgan Zot, uni qayta tiriltirishga ham qodirdir.