Ələq surəsi — Ayə 2

Söz izahı:

• خَلَقَ — yaratdı.
• الْإِنسَانَ — insanı; burada insan nəsli, bütün insanlar nəzərdə tutulur.
• مِنْ عَلَقٍ — "ələq"dən. "Ələq" sözü "əlaqə" (علقة) sözünün cəmidir və mənası qatılaşmış qan parçasıdır. Bu, insanın ana bətnindəki ilk mərhələlərindən birinə işarədir.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Özünün yaratma qüdrətini xatırladır və buyurur ki, O, insanı qatılaşmış bir qan parçasından — yəni "ələq"dən yaratmışdır. Bu, insanın nə qədər zəif və kiçik bir başlanğıcdan yaradıldığını göstərir. İnsan əvvəlcə bir damla maye, sonra qatılaşmış qan parçası olmuş, sonra tədricən şəkillənib tam bir insan surətinə gəlmişdir. Bu yaradılış mərhələləri Allahın sonsuz hikmətinin və qüdrətinin açıq dəlilidir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan öz gücünə, var-dövlətinə və ya nəslinə aldanıb təkəbbür göstərməsin. Çünki onun yaradılışının əvvəli belə bir zəif və kiçik varlıqdan başlamışdır. Eyni zamanda bu, Allahın insana verdiyi dəyəri və ehtiramı göstərir: Allah belə sadə bir başlanğıcdan belə möhtəşəm bir varlıq — düşünən, danışan, yazan və öyrənən bir insan yaratmışdır.

Bu ayə həm də Quranın elmi möcüzələrindən biridir. Müasir elm də təsdiq edir ki, insan ana bətnində ilk mərhələlərdə qan laxtasına bənzər bir formada olur. Bu isə Quranın Allah tərəfindən nazil olduğunun açıq sübutlarından biridir.

Ey insan! Səni belə bir zəif başlanğıcdan yaradan Rəbbini tanı, Ona şükr et və Onun göstərdiyi yolla get. Allah səni yaratmaqla kifayətlənməmiş, həm də sənə elm və biliyi öyrətmişdir. Bu nemətlərin qədrini bil və Quranın işığında həyatını qur.