Ат-Такасур сүресі — Аят 8

1. Сөздердің мағынасы:

• ثُمَّ (сумма): кейін, сосын — реті мен маңыздылығын білдіретін жалғаулық.
• لَتُسْأَلُنَّ (латус'алунна): әлбетте сұраласыңдар — күшейтілген ант пен екпін мағынасындағы етістік.
• يَوْمَئِذٍ (яума'изин): сол күні — Қиямет күніне меңзейді.
• النَّعِيمِ (ан-на'им): нығмет, игілік, рахат — Алланың берген барлық жақсылықтары.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят адамдардың назарын ең маңызды шындыққа аударады: Қиямет күні әрбір адам Алланың өзіне берген барлық нығметтері үшін жауап береді. Яғни, дүниеде берілген денсаулық, байлық, азық-түлік, ішімдік, киім-кешек, баспана, бала-шаға, бос уақыт — осының бәрі сұралады. Адам оларды қалай пайдаланды? Алланың разылығы үшін жарамды жолда жұмсады ма, әлде босқа ысырап етіп, ұмытып кетті ме?

Бұл сұрақ тек байларға ғана емес, барлық адамдарға қатысты. Себебі әр адамға белгілі бір дәрежеде нығмет берілген. Тіпті қарапайым сусын, тамақ, ауа, күн сәулесі де — нығмет. Сондықтан бұл аят әр адамды өз өміріндегі Алланың сыйларын бағалауға, оларды жақсылыққа жұмсауға, нәпсіқұмарлық пен пайдасыз нәрселерге шашпауға шақырады.

Аяттың алдындағы аяттарда адамдардың дүние байлығын көбейтумен айналысып, ақыретті ұмытып кететіні ескертілген. Осы аят сол ескертудің қорытындысы ретінде: «Сендер сол нығметтер үшін міндетті түрде сұраласыңдар» дейді. Бұл — үлкен жауапкершілік пен есеп беру күнінің шындығын білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы тұстар:

• Нығметтің қадірін білу: Алла берген әрбір жақсылық — сынақ та, сый да. Оны жақсылыққа жұмсау — иманның белгісі.
• Есеп беруге дайындық: Қияметте әр нығмет үшін жауап беретінімізді білу бізді саналы өмір сүруге, уақытты босқа өткізбеуге тәрбиелейді.
• Шүкіршілік: Нығметке шүкір ету — оны көбейтудің жолы. Шүкірсіздік — нығметтің кетуіне себеп.
• Исламның әділдігі: Ислам әр адамды өз мүмкіндігіне қарай жауапкершілікке тартады. Бұл — әділдік пен мейірімділік белгісі.
• Ақыретті ұмытпау: Дүние тіршілігінің уақытша екенін, ал ақыреттің мәңгілік екенін есте сақтау — иманды жүректің нышаны.

Осы аят арқылы әр адам өз өміріндегі Алланың сыйларын ойланып, оларды жақсылыққа жұмсауға, шүкіршілік етуге және Қиямет күніне дайындық жасауға шақырылады. Бұл — иманды нығайтып, жақсылыққа бастайтын ұлы нұсқау.