Mo'un surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• Yadu'u – qattiq surish, zo'ravonlik bilan haydash, qo'pollik bilan itarish.
• Al-Yatim – yetim bola, otasidan ayrilgan kichik yoshdagi bola.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo dinning asl mohiyatini inkor etuvchi, oxiratni yolg'on deb hisoblovchi kimsaning xunuk xulq-atvorini bayon qilmoqda. Bunday odamning qalbi shunchalik qattiq va shafqatsiz bo'ladiki, u yetim bolani o'z haqidan mahrum qiladi, unga nisbatan qo'pollik va zo'ravonlik bilan muomala qiladi. U yetimning ehtiyojini ko'rib, unga yordam berish o'rniga, uni qattiq surib, haydab yuboradi. Bu holat johiliyat davridagi arablarda keng tarqalgan edi – ular yetimlarni merosdan mahrum qilar, ularning haq-huquqlarini tan olmas edilar. Oyat shuni ta'kidlaydiki, bunday qattiq qalblilik va yetimlarga nisbatan shafqatsizlik – dinni yolg'on deb bilishning bevosita natijasidir. Iymoni zaif yoki yo'q odamning qalbidan rahm-shafqat ham yo'qoladi.

Foydalar:

• Yetimlarga g'amxo'rlik qilish va ularning haqini himoya qilish – islom dinining ulug' amrlaridan biridir. Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) yetimning boshini silash, unga mehribon bo'lishni qattiq targ'ib qilganlar.
• Ushbu oyat musulmonlarga yetim bolalarga nisbatan mehr-oqibatli bo'lishni, ularning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirishni o'rgatadi. Yetimga yaxshilik qilish – jannatda Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) yaqin bo'lishga sabab bo'ladi.
• Qalbi rahm-shafqatga to'lgan, yetimlarga yordam beradigan inson – haqiqiy iymon egasidir. Iymon esa insonni ezgu amallarga, saxovat va muruvvatga yetaklaydi.