رعد سۈرىسى — ئايەت 1

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

— «المر»: بۇ مۇقەتتەئ (ئايرىم-ئايرىم) ھەرپلەر بولۇپ، بەقەرە سۈرىسىنىڭ بېشىدا بۇنىڭ ھەققىدە سۆز قىلىنغان. بۇ ھەرپلەرنىڭ مەنىسىنى پەقەت ئاللاھ تائالا بىلىدۇ، بىز ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇنىڭ ھېكمىتىنى ئاللاھقا تاپشۇرىمىز.

— «تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ»: «تِلْكَ» يىراققا ئىشارە قىلىدىغان ئىسىم، «آيَاتُ» ئايەتلەر، «الْكِتَابِ» كىتاب دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە كىتابتىن مەقسەت ئاللاھ تائالا تەرىپىدىن ئىنسانلارغا نازىل قىلىنغان ئىلاھىي كىتابلاردۇر.

— «الْحَقُّ»: ھەق، راست، شەكسىز ھەقىقەت دېگەن مەنىدە.

— «لَا يُؤْمِنُونَ»: ئىمان كەلتۈرمەيدۇ، ئىشەنمەيدۇ دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت رەئىد سۈرىسىنىڭ باشلىنىشى بولۇپ، ئاللاھ تائالا «المر» دېگەن مۇقەتتەئ ھەرپلەر بىلەن سۆزىنى باشلايدۇ. بۇنداق ھەرپلەر قۇرئان كەرىمدە بىر قانچە سۈرىلەرنىڭ بېشىدا كەلگەن بولۇپ، ئۇلارنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى ئاللاھ تائالا ئۆزى بىلىدۇ. بىز بۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرۈش بىلەن بىرگە، ئۇنىڭدىن ھېكمەت ئىزدەيمىز ۋە ئاللاھنىڭ ھېكمىتىگە تەسلىم بولىمىز.

ئاندىن ئاللاھ تائالا: «تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ» يەنى «بۇلار كىتابنىڭ ئايەتلىرىدۇر» دەيدۇ. بۇ يەردە كىتابتىن مەقسەت ئاللاھ تائالا تەرىپىدىن ئىنسانلارغا نازىل قىلىنغان ئىلاھىي كىتابلار، شۇنداقلا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان قۇرئان كەرىمدۇر. بۇ ئايەتلەر ئىنتايىن يۇقىرى دەرىجىلىك، ھېكمەت ۋە ئەقىلگە تولغان ئايەتلەردۇر.

ئاللاھ تائالا يەنە: «وَالَّذِي أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ الْحَقُّ» يەنى «ئى پەيغەمبەر، ساڭا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان قۇرئان ھەقتۇر، راستتۇر» دەيدۇ. بۇ قۇرئان ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن بولۇپ، ئۇنىڭدا ھېچقانداق شەك-شۈبھە يوق. ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ كەلامىدۇر، ئۇنىڭدىكى ھەر بىر ھۆكۈم، ھەر بىر خەۋەر ھەق ۋە راستتۇر. شۇڭا ئى پەيغەمبەر، سەن بۇ قۇرئانغا ئىپتىخار قىلىپ، ئۇنىڭغا مەھكەم ئېسىلىپ، ئۇنىڭ يېتەكچىلىكىدە بولۇشۇڭ كېرەك.

ئەمما ئاللاھ تائالا: «وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ» يەنى «لېكىن ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى ئىمان كەلتۈرمەيدۇ» دەيدۇ. بۇ يەردە «ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى» دېگەندىن مەقسەت مەككە مۇشرىكلىرى ۋە ئۇلارغا ئوخشاش كاپىرلاردۇر. ئۇلار قۇرئاننى چوڭقۇر ئويلىنىپ، تەپەككۇر قىلىپ ئوقۇمىغانلىقى ئۈچۈن، ئۇنىڭ ھەقىقىي قىممىتىنى چۈشەنمەيدۇ ۋە ئىمان كەلتۈرمەيدۇ. ئۇلار ھەقىقەتنى بىلىپ تۇرۇپمۇ، تەكەببۇرلۇق ۋە ئىناد قىلىش سەۋەبىدىن ئىماندىن يۈز ئۆرۈيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، قۇرئان كەرىم ھەقىقەتەن ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ھەق كىتابتۇر. ئۇنىڭدىكى ئايەتلەر ئىنسانلارنى ھىدايەت قىلىش، ئۇلارنىڭ قەلبىنى نۇرلاندۇرۇش ۋە ئۇلارنى توغرا يولغا باشلاش ئۈچۈن نازىل قىلىنغان. شۇڭا بىز قۇرئاننى چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىگە ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك. قۇرئاننى ئوقۇش ۋە ئۇنىڭدىن پەند-نەسىھەت ئېلىش بىزنىڭ ئىمانىمىزنى كۈچەيتىدۇ، قەلبىمىزنى نۇرلاندۇرىدۇ ۋە بىزنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك قىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا بىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتىدىن بەھرىمەن قىلىپ، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىگە ئەمەل قىلىشغا تەۋپىق ئاتا قىلغاي! ئامىن.