Kahf surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• Hunalika: O'sha joyda, o'sha vaqtda (qiyomat kunida yoki shiddatli vaziyatda).
• Al-Viloyat: Yordam, g'alaba, hukmronlik va ishlarni boshqarish.
• Al-Haqq: Haq bo'lgan, chinakam egasi bo'lgan.
• Savob: Mukofot, ajr.
• Uqbo: Oqibat, oxiratdagi natija.

Tafsir:

O'sha og'ir va shiddatli kunda — qiyomat kunida yoki insonning barcha yordamchilardan mahrum bo'lib, faqat Allohga yuz tutadigan paytida — barcha yordam, g'alaba va ishlarni boshqarish haqiqiy egasi bo'lgan Allohning o'zigagina xosdir. O'sha kunda hech qanday but, sanam yoki boshqa kuch yordam bera olmaydi. Alloh taolo o'z bandalarining ishlarini o'zi boshqaradi va ularga o'zi yordam beradi.

U zot — savob berishda eng yaxshisidir. Ya'ni, Uning mo'min bandalariga beradigan mukofoti — jannat va abadiy ne'matlar — har qanday boshqa mukofotdan afzal va ulug'dir. Shuningdek, U zot oqibat va oxiratda eng yaxshisidir. Ya'ni, Uning iymon keltirgan bandalari uchun belgilagan oxirgi taqdiri — jannatda boqiy qolish — eng go'zal oqibatdir. Alloh taolo mo'minlarga savoblarini bir necha barobar qilib ko'paytiradi va ularning oxirini eng yaxshi qilib yakunlaydi.

Foydalar:

1. Qiyomat kunida barcha yordamchilar va homiylar yo'q bo'lib ketadi, faqat Allohning yordami va himoyasi qoladi. Shuning uchun inson butun umri davomida faqat Allohga suyanib, Ungagina tavakkal qilishi kerak.
2. Alloh taolo mo'min bandalariga beradigan savob va mukofotlari eng ulug' va eng afzaldir. Bu esa mo'minlarni yaxshi amallar qilishga va sabr qilishga undaydi.
3. Oxiratdagi oqibat va natija — insonning asl maqsadi bo'lishi kerak. Dunyoning o'tkinchi lazzatlari oxiratdagi abadiy ne'matlar yonida hech narsa emas.
4. Ushbu oyat mo'minlarga umid va quvonch bag'ishlaydi: ularning mehnati zoye ketmaydi, balki Alloh huzurida eng yaxshi mukofot bilan taqdirlanadi. Bu esa ularni ibodat va toatda bardavom bo'lishga chorlaydi.