کہف سۈرىسى — ئايەت 79

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «مَسَاكِينَ»: نامرات، ئاجىز كىشىلەر.
• «نَعِيبَهَا»: ئۇنى ئەيىبلەش، كەمچىلىكلىك قىلىش، يەنى بۇزۇق قىلىش.
• «غَصْبًا»: زورلۇق بىلەن تارتىۋېلىش، كىمنىڭ رازىلىقىسىز ئېلىش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

خىزىر ئەلەيھىسسالام مۇسا ئەلەيھىسسالامغا كېمىنى بۇزۇپ قويغانلىقىنىڭ ھېكمىتىنى بايان قىلىپ ئېيتتى: ئۇ كېمىنىڭ ئەسلىدە بىر قانچە نامرات، ئاجىز كىشىلەرگە تەۋە ئىدى، ئۇلار دېڭىزدا كېمە ئىشلىتىپ، ئادەم توشۇش ياكى بېلىق تۇتۇش ئارقىلىق رىزىق تەلەپ قىلاتتى. ئۇلارنىڭ كۈچى يېتەرلىك ئەمەس، كېمىسىنى قوغداپ قالالمايدىغان ئاجىز كىشىلەر ئىدى. ئۇلارنىڭ ئالدىدا بىر پادىشاھ بار ئىدى، ئۇ پادىشاھ ھەر قانداق ساغلام، ياخشى كېمىنى زورلۇق بىلەن تارتىۋېلاتتى، ئەمما كەمچىلىكلىك، بۇزۇق كېمىلەرنى قالدۇرۇپ قوياتتى. شۇڭا خىزىر ئەلەيھىسسالام كېمىنى بۇزۇپ قويۇش ئارقىلىق ئۇنى كەمچىلىكلىك قىلىپ، پادىشاھنىڭ زورلۇق بىلەن تارتىۋېلىشىدىن ساقلاپ قالدى. بۇ ئىشتا ئاشكارا بىر زىيان بار دەپ قارالغان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ كېمىسىنى پۈتۈنلەي يوقىتىشتىن ساقلاپ قالغان رەھمەت ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، بەزىدە بىر ئىشنىڭ سىرتىدىن قارىغاندا يامان كۆرۈنگەنلىكى، ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭدا چوڭقۇر ھېكمەت ۋە رەھمەت بولۇشى مۇمكىن. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ئەڭ رەھىمدىل ۋە ئەڭ دانا زاتتۇر. بىز ھەر قانداق ئىشقا ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە رەھمىتى نۇرغۇنلىقىنى ئېسىمىزدىن چىقارماسلىقىمىز كېرەك. ئاللاھ يولىدا سەۋر قىلىش، ئۇنىڭ ھۆكۈمىگە رازى بولۇش بىزنى ھەقىقىي خۇشاللىق ۋە نىجاتلىققا يېتەكلەيدۇ.